NIGHTCLUBS
The Cooch
Terpers
(οι χορεύτριες του αισθησιακού
χορού)
TIME
magazine January 1961
Θεάματα
Semra,
Gloria & Leila
of the American “casbah”
NIGHTCLUBS
The
Cooch Terpers
He: “Come with me to the casbah.”
She: “By subway or cab?”
That
exchange was not only possible but commonplace last week in Manhattan, as more
and more New Yorkers were discovering 29th Street and Eighth Avenue, where half
a dozen small nightclubs with names like Arabian Nights, Grecian Palace and
Egyptian Gardens are the American inpost of belly dancing. Several more will
open soon. Their burgeoning popularity may be a result of the closing of the
52nd Street burlesque joints, but curiously enough their atmosphere is almost
always familial—neighborhood saloons with a bit of epidermis.
The belly boites, with their papier-maché palm
trees or hand-painted Ionic columns, heretofore existed mainly on the patronage
of Greek and Turkish families. Customers often bring their children; between
performances, enthusiastic young men from the audience will take the floor to
demonstrate their own amateur graces. Except for the odd uptown sex maniac or
an overeager Greek sailor, the people watch in calm absorption. Small, shirt-sleeved
orchestras play in 2/4 or 4/4 time, using guitars, violins, and more alien
instruments with names that would open Sesame: the oud, grandfather of the
lute; the darbuka, a small drum with the treelike shape of a roemer glass; the
def, a low-pitched tambourine. The girls sit quietly with the musicians,
wearing prim dresses or plain, secretarial shifts, until it is time to go off
to a back room and reappear in the spare uniform of the harem.
Continuum of
Mankind. If a dancer is good, she suggests purely and superbly the fundamental
mechanics of ancestry and progeny—the continuum of mankind. But a great many of
what Variety calls the “cooch terpers” are considerably less cosmic than that.
Each dancer follows the ancient Oriental pattern—she glides sideways with
shoulders motionless while her stomach and, through breathing and muscle
control, she sends ripples across her body to the fingertips and away to the
far end of the room. This is done at varying speeds, ranging from the slow and
fast Shifte Telli (a musical term
meaning double strings) to the fastest, ecstatic Karshilama (meaning greetings or welcome). The New York dancers are
highly eclectic, varying the pattern with all kinds of personal improvisations,
back bends or floor crawls. But they do not strip. The striptease is crass; the
belly dance leaves more to the imagination.
When a dancer
does well, she provokes a quiet bombardment of dollar bills —although the
Manhattan clubs prohibit the more cosmopolitan practice of slipping the tips
into the dancers’ costumes. With tips, the girls average between $150 and $200
a week, depending on basic salary. Although they are forbidden to sit with the
customers, the dancers are sometimes proffered drinks, and most of them can
bolt one down in mid-shimmy.
The Melting
Pot. All over the country, belly clubs have never been bigger especially in
Detroit, Boston and Chicago and even in small towns; one of the best dancers, a
Turkish girl named Semra, works at a roadhouse outside Bristol, Conn. The girls
are kept booked and moving by several agents, notably voluble black-bearded
Murat Somay, a Manhattan Turk who is the Sol Hurok of the central abdomen. He
can offer nine Turkish girls, plans to import at least 15 more. But a great
many of the dancers are more or less native. Sometimes they get their initial
experience in church haflis,
conducted by Lebanese and Syrians in the U.S., where they dance with just as
few veils across their bodies as in nightclubs.
As the girls
come to belly dancing from this and other origins, the melting pot has never
bubbled more intriguingly. Some Manhattan examples:
Jemela (surname: Gerby), 23, seems Hong Kong Oriental
but has a Spanish father and an Indian mother, was born in America and educated
at Holy Cross Academy and Textile High School, says she learned belly dancing
at family picnics.
Serené (Mrs. Wilson), 23. was born in Budapest and
raised in Manhattan. Daughter of a gypsy mother who taught her to dance, she is
one of the few really beautiful girls in the New York casbah with dark eyes and
dark, waist-length hair, the face of an adolescent patrician and a lithe,
glimmering body. Many belly dancers are married, but Serené is one of the few
who will admit it.
Marlene (surname: Adamo), 25, a Brazilian divorcee who
learned the dance from Arabic friends in Paris, now lives on Manhattan's West
Side, is about the best belly dancer working the casbah, loves it so much that
she dances on her day off. She has the small, highly developed body of a prime
athlete, and holds in contempt the “girls who just move sex.”
Leila ( Malia Phillips), 25, is a Greenwich Village
painter of Persianesque miniatures who has red hair that cascades almost to her
ankles. A graduate of Hollywood High School, she likes to imagine herself, as
she takes the floor, “a village girl coming in to a festival.”
Gloria (surname: Ziraldo), circa 30. who was born in
Italy and once did “chorus work” in Toronto, has been around longer than most
of the others, wistfully remembers the old days when “we used to get the seamen
from the ships, you know, with big turtleneck sweaters and handkerchiefs and
all. But the ships are very slow now, and we don't get so many sailors any
more.’ The uptown crowd has moved in, and what girl worth her seventh veil
would trade a turtleneck sweater for a button-down collar?
Time, January 13, 1961, column:
Show Business, pp. 54-57.
απόδοση στα Ελληνικά:
ΝΥΧΤΕΡΙΝΑ ΚΕΝΤΡΑ
Οι χορεύτριες του αισθησιακού χορού
Αυτός: «Έλα μαζί μου στην κασμπά».
Αυτή: «Με το μετρό ή με ταξί;»
Αυτή η ανταλλαγή λόγων δεν ήταν απλώς πιθανή αλλά και συνηθισμένη την
περασμένη εβδομάδα στο Μανχάταν, καθώς όλο και περισσότεροι Νεοϋορκέζοι
ανακάλυπταν την 29η Οδό και την Όγδοη Λεωφόρο, όπου μισή ντουζίνα μικρά
νυχτερινά κέντρα με ονόματα όπως Arabian Nights, Grecian Palace και Egyptian
Gardens αποτελούν το αμερικανικό προκεχωρημένο φυλάκιο του χορού της κοιλιάς.
Αρκετά ακόμη πρόκειται να ανοίξουν σύντομα. Η αυξανόμενη δημοτικότητά τους ίσως
οφείλεται στο κλείσιμο των μπουρλέσκ μαγαζιών της 52ης Οδού, αλλά παραδόξως η
ατμόσφαιρά τους είναι σχεδόν πάντα οικογενειακή — στέκια της γειτονιάς με μια
ελαφριά δόση επιδερμίδας.
Οι «μπουάτ με χορό της κοιλιάς», με τους φοίνικες από παπιέ-μασέ ή τους
ζωγραφισμένους στο χέρι ιωνικούς κίονες, υπήρχαν μέχρι πρόσφατα κυρίως χάρη
στην πελατεία ελληνικών και τουρκικών οικογενειών. Οι πελάτες συχνά φέρνουν τα
παιδιά τους· ανάμεσα στα νούμερα, ενθουσιώδεις νεαροί από το κοινό κατεβαίνουν
στην πίστα για να επιδείξουν τις δικές τους ερασιτεχνικές χάρες. Εκτός από
κάποιον σπάνιο σεξουαλικά εμμονικό της «πάνω πόλης» ή έναν υπερβολικά
ενθουσιώδη Έλληνα ναύτη, οι άνθρωποι παρακολουθούν με ήρεμη προσήλωση. Μικρές
ορχήστρες, με τα πουκάμισα χωρίς σακάκι, παίζουν σε ρυθμούς 2/4 ή 4/4,
χρησιμοποιώντας κιθάρες, βιολιά και πιο εξωτικά όργανα με ονόματα που θα
άνοιγαν το Σησάμι: το ούτι, πρόγονος του λαούτου· τη νταρμπούκα, ένα μικρό
τύμπανο με σχήμα που θυμίζει ποτήρι ρομέρ· και το ντεφι, ένα χαμηλόφωνο ντέφι.
Τα κορίτσια κάθονται ήσυχα δίπλα στους μουσικούς, φορώντας σεμνά φορέματα ή
απλά, «γραμματειακά» φορέματα, μέχρι να έρθει η ώρα να περάσουν σε ένα πίσω
δωμάτιο και να ξαναεμφανιστούν με τη λιτή στολή του χαρεμιού.
Η συνέχεια της ανθρωπότητας.
Αν μια χορεύτρια είναι καλή, υπαινίσσεται καθαρά και θαυμάσια τους
θεμελιώδεις μηχανισμούς της καταγωγής και της αναπαραγωγής — τη συνέχεια της
ανθρωπότητας. Όμως πολλές από εκείνες που το Variety αποκαλεί «χορεύτριες του
κούτσι» είναι πολύ λιγότερο κοσμικές από αυτό. Κάθε χορεύτρια ακολουθεί το
αρχαίο ανατολίτικο πρότυπο: γλιστρά πλάγια με τους ώμους ακίνητους, ενώ η
κοιλιά της και, μέσω της αναπνοής και του μυϊκού ελέγχου, στέλνει κυματισμούς
σε όλο το σώμα, μέχρι τα ακροδάχτυλα και μακριά ως το βάθος της αίθουσας. Αυτό
γίνεται σε ποικίλες ταχύτητες, από το αργό και γρήγορο Shifte Telli τσιφτετέλι
(μουσικός όρος που σημαίνει «διπλές χορδές») μέχρι το ταχύτερο, εκστατικό Karshilama
καρσιλαμά (που σημαίνει «χαιρετισμοί» ή «καλωσόρισμα»).
Οι Νεοϋορκέζες χορεύτριες είναι ιδιαίτερα εκλεκτικές, παραλλάσσοντας το
μοτίβο με κάθε λογής προσωπικούς αυτοσχεδιασμούς, καμπύλες προς τα πίσω ή
συρσίματα στο πάτωμα. Όμως δεν γδύνονται. Το στριπτήζ είναι χονδροειδές· ο
χορός της κοιλιάς αφήνει περισσότερα στη φαντασία.
Όταν μια χορεύτρια τα καταφέρει καλά, προκαλεί έναν ήσυχο βομβαρδισμό
από χαρτονομίσματα του ενός δολαρίου — αν και τα μαγαζιά του Μανχάταν
απαγορεύουν την πιο κοσμοπολίτικη πρακτική του να καρφώνονται τα φιλοδωρήματα
στα κοστούμια των χορευτριών. Με τα φιλοδωρήματα, τα κορίτσια κερδίζουν κατά
μέσο όρο από 150 έως 200 δολάρια την εβδομάδα, ανάλογα με τον βασικό μισθό. Αν
και τους απαγορεύεται να κάθονται με τους πελάτες, μερικές φορές τους
προσφέρονται ποτά, και οι περισσότερες μπορούν να τα κατεβάσουν μονορούφι εν
μέσω ενός σίμι.
Το χωνευτήρι.
Σε ολόκληρη τη χώρα, τα κλαμπ με χορό της κοιλιάς δεν γνώρισαν ποτέ
μεγαλύτερη άνθηση — ιδιαίτερα στο Ντιτρόιτ, τη Βοστώνη και το Σικάγο, αλλά και
σε μικρές πόλεις· μία από τις καλύτερες χορεύτριες, μια Τουρκάλα ονόματι Σέμρα,
εργάζεται σε ένα επαρχιακό κέντρο έξω από το Μπρίστολ του Κονέκτικατ. Τα
κορίτσια κρατούνται συνεχώς απασχολημένα και σε κίνηση από αρκετούς ατζέντηδες,
κυρίως από τον πολυλογά μαυρογένη Μουράτ Σομάι, έναν Τούρκο του Μανχάταν που
είναι ο Σολ Χούροκ (o κορυφαίος ατζέντης)
χορών της κοιλιάς. Μπορεί να προσφέρει εννέα Τουρκάλες χορεύτριες και σκοπεύει
να εισαγάγει τουλάχιστον άλλες δεκαπέντε.
Όμως πολλές από τις χορεύτριες είναι λίγο-πολύ ντόπιες. Μερικές αποκτούν
την αρχική τους εμπειρία σε εκκλησιαστικά haflis,
που διοργανώνονται από Λιβανέζους και Σύριους στις ΗΠΑ, όπου χορεύουν με εξίσου
λίγα πέπλα πάνω στο σώμα τους όσο και στα νυχτερινά κέντρα.
Καθώς τα κορίτσια καταλήγουν στον χορό της κοιλιάς από αυτές και άλλες
αφετηρίες, το χωνευτήρι δεν υπήρξε ποτέ πιο ενδιαφέρον. Μερικά παραδείγματα από
το Μανχάταν:
Η Τζεμέλα (επώνυμο: Γκέρμπι),
23 ετών, μοιάζει ανατολίτισσα από το Χονγκ Κονγκ, αλλά έχει Ισπανό πατέρα και
Ινδή μητέρα, γεννήθηκε στην Αμερική και φοίτησε στην Ακαδημία Holy Cross και
στο Textile High School· λέει ότι έμαθε τον χορό της κοιλιάς σε οικογενειακά
πικνίκ.
Η Σερένε (κυρία Γουίλσον), 23
ετών, γεννήθηκε στη Βουδαπέστη και μεγάλωσε στο Μανχάταν. Κόρη μιας τσιγγάνας
μητέρας που της έμαθε να χορεύει, είναι μία από τις λίγες πραγματικά όμορφες
κοπέλες της νεοϋορκέζικης κάσμπα, με σκούρα μάτια και σκούρα μαλλιά μέχρι τη
μέση, πρόσωπο εφηβικής πατρικίας και ένα λιγνό, λαμπερό σώμα. Πολλές χορεύτριες
της κοιλιάς είναι παντρεμένες, αλλά η Σερένε είναι από τις λίγες που το
παραδέχονται.
Η Μαρλέν (επώνυμο: Αντάμο), 25
ετών, Βραζιλιάνα διαζευγμένη που έμαθε τον χορό από Άραβες φίλους στο Παρίσι,
ζει τώρα στη Δυτική Πλευρά του Μανχάταν και είναι ίσως η καλύτερη χορεύτρια της
κοιλιάς που εργάζεται στην κασμπά· τον αγαπά τόσο πολύ που χορεύει ακόμη και τη
μέρα του ρεπό της. Έχει το μικρό, εξαιρετικά ανεπτυγμένο σώμα ενός αθλητή στην
ακμή του και περιφρονεί τα «κορίτσια που απλώς κουνιούνται σέξι».
Η Λέιλα (Μάλια Φίλιπς), 25
ετών, είναι ζωγράφος περσικής έμπνευσης μινιατούρων στο Γκρίνουιτς Βίλατζ και
έχει κόκκινα μαλλιά που πέφτουν σχεδόν μέχρι τους αστραγάλους της. Απόφοιτη του
Hollywood High School, της αρέσει να φαντάζεται τον εαυτό της, καθώς μπαίνει
στην πίστα, ως «ένα κορίτσι του χωριού που έρχεται σε μια γιορτή».
Η Γκλόρια (επώνυμο: Ζιράλντο),
περίπου 30 ετών, γεννημένη στην Ιταλία και πρώην μέλος χορωδίας στον Καναδά,
βρίσκεται στον χώρο περισσότερο καιρό από τις περισσότερες άλλες και θυμάται με
νοσταλγία τις παλιές μέρες, όταν «μας έρχονταν οι ναύτες από τα πλοία, ξέρεις,
με τα χοντρά ζιβάγκο και τα μαντήλια και όλα αυτά. Αλλά τώρα τα πλοία είναι
πολύ αργά και δεν μας έρχονται πια τόσοι ναύτες». Το κοινό της “πάνω πόλης”
έχει πάρει τη θέση τους, και ποιο κορίτσι άξιο του έβδομου πέπλου του θα
αντάλλασσε ένα ζιβάγκο με έναν γιακά κουμπωτό;
Time, 13 Ιανουαρίου 1961, στήλη: Show
Business, σελ. 54–57.
ΕΛΕΥΘΕΡΟΓΡΑΦΟΣ
[ ανάρτηση 7 Φεβρουαρίου 2026 :
NIGHTCLUBS
The
Cooch Terpers
(οι
χορεύτριες του αισθησιακού χορού)
TIME magazine January 1961
Θεάματα ]
