Ευρωπαϊκό Κέντρο Τέχνης
Φιλέλληνες των Ινδιών
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΤΕΧΝΗΣ
ΕΛΛΗΝΙΚΗ
ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ
ΤΡΙΗΜΕΡΟ
ΕΛΛΗΝΟ-ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ
1821,
ΦΙΛΕΛΛΗΝΕΣ ΤΩΝ ΙΝΔΙΩΝ - ΤΟΤΕ ΚΑΙ ΣΗΜΕΡΑ
Ένα πολύπτυχο ιστορικό και αποκλειστικό
φωτογραφικό αφιέρωμα διοργάνωσαν το Ελληνικό και το Ινδικό Σπουδαστήριο του
Διαπολιτισμικού Προγράμματος για την επιστήμη, τη λογοτεχνία και την τέχνη
του Πανεπιστημίου Pittsburgh με θέμα την συμβολή των Ινδών
φιλελλήνων στην Ελληνική Επανάσταση, που θα παρουσιάσουν για τρείς μέρες το
Αμερικανο-ελληνικό Ίδρυμα Δυτικής Πενσυλβάνιας (AHFWP) σε συνεργασία με
το Ευρωπαϊκό Κέντρο Τέχνης (EUARCE) της Ελλάδος.
Το αφιέρωμα, που θα διαρκέσει από τις 27
μέχρι τις 29 Μαρτίου περιλαμβάνει:
/ - το ιστορικό
οδοιπορικό του ποιητή Ευάγγελου Ανδρέου «1821 - Οι Φιλέλληνες της Ινδίας - Τότε
και Σήμερα»,
/ - την προβολή του
φιλελληνικού πνεύματος του μεγάλου ινδουϊστή ποιητή Henry Louis Vivian Derozio - και με
την ευκαιρία της 200ής επετείου του εμβληματικού ποιήματος του “Address to the
Greeks” – ,
/ - εορταστικές/τιμητικές
εκδηλώσεις του λαού της Ινδίας και της Ελλάδας στη Δυτική Πενσυλβάνια
/ - ένα οπτικό
καλειδοσκόπιο της δράσης των σύγχρονων Ινδών-φιλελλήνων του Greek Club “Kyklos”
της Καλκούτα με αναφορά στη μορφή και το έργο του Ινδού ελληνιστή
γλωσσολόγου Ashit Chakraborty (1935-2003), μεταφραστή του «Ύμνου στην
Ελευθερία» του Διονυσίου Σολωμού στη γλώσσα της Βεγγάλης.
ΤΟ
ΤΡΙΗΜΕΡΟ ΕΛΛΗΝΟ-ΑΜΕΡΙΚΑΝΙΚΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ
ΕΔΩ:
https://pahellenicfoundation.
https://drive.google.com/file/
Όρκος Ελλήνων Καλκούτας 1802
Ευάγγελος Ανδρέου
ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ
ΑΝΔΡΕΟΥ
1821 – ΙΝΔΙΚΟΣ
ΦΙΛΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ
ΤΟΤΕ
ΚΑΙ ΤΩΡΑ
Ομιλία στο
επετειακό αφιέρωμα του Αμερικανοελληνικού Ιδρύματος Δυτικής Πενσυλβάνια–AHFWP –
Μάρτιος 2026
Ανατρέχοντας στον Κωνσταντίνο Παπαρρηγόπουλο
συναντούμε στα 1825 τον Αλέξανδρο Μαυροκορδάτο να ισχυρίζεται, σε επιστολή του
προς τον Γεώργιο Κάνινγκ, ότι η ανεξαρτησία της Ελλάδος θα είναι επωφελής στα
συμφέροντα της Αγγλίας εναντίον οποιωνδήποτε άλλων δυνάμεων «θέλουσι μετ’ ού
πολύ βεβαίως επιχειρήσει ίνα βλάψωσι την αγγλικήνκυριαρχίαν και εμπορίαν εν τη
Ινδική».
Ήταν στους καιρούς της πολιορκίας του
Μεσολογγίου, του «ένδοξότατου κατά ξηράν μεγαλουργήματος της όλης
έπαναστάσεως», που διετράνωσε στη συνείδηση της Ευρώπης τη δικαιότητα αυτού
κοσμοϊστορικού ελληνικού εγχειρήματος, που ξεκίνησε στα 1821. Πώς άραγε όμως
συνδέεται η ανεξαρτησία της Ελλάδος με τα οφέλη της βρετανικής αυτοκρατορίας
στην Ινδία ? Και τί είχε στη σκέψη γι’ αυτό τον ισχυρισμό του ο πράγματι
διαπρεπής διπλωμάτης Μαυροκορδάτος ? Το πράγμα φαίνεται να οδηγεί ευθέως στο
γεγονός ότι στην Ινδία – συγκεκριμένα στη Βεγγάλη, στα εκεί κορυφαία κέντρα της
Καλκούτα και της Ντάκα - βρισκόταν σε μεγάλη ακμή Ομογένεια ελληνική.
Ιδιαίτερα στον 18ο και 19ο αιώνα σ’ αυτή την
πανάρχαια χώρα όπου επί αιώνες επικρατεί η παρουσία του μείζονα ελληνισμού, η
δράση των ελλήνων έλαβε σημαντική ιστορική καταξίωση στον τομέα της ναυτιλιακής
και εμπορικής δραστηριότητας αλλά και της πνευματικής καλλιέργειας κυρίως μέσα
στους κόλπους του ελληνορθόδοξου χριστιανικού βιώματος αλλά και του
ενδιαφέροντος των Ινδών να διδάσκονται αρχαιοελληνική ιστορία. Υπήρξε δε
θαυμαστή η εναρμόνιση της δημιουργικής πορείας τους με τη ζωή των ινδουϊστών
και των άγγλων Καθολικών, στον πολιτισμικό κύκλο ανάπτυξης ιδίως των σχέσεων της
αρχαίας ελληνικής γλώσσας με τα σανσκριτικά.
Ο πρωταγωνιστής της Βεγγαλικής Αναγέννησης
του 19ου αιώνα ΡάτζαΡαμοχάν Ρόι (RajaRamMohanRoy)– όπως και ο λόγιος πατέρας
του, Ραμκάντο Ρόι (RajaRamMohanRoy) - εγνώριζε να διαβάζει και να γράφει
ελληνικά. Ο ινδός ποιητής Henry Louis Vivian Derozio αναδείχθηκε σε έναν
επιφανή φιλέλληνα υποστηρικτή της Ελληνικής Επανάστασης. Δίδαξε στην Καλκούτα ελληνική
ιστορία και ομηρική ποίηση και έγραψε τότε ένα πλήθος ποιημάτων εμπνευσμένων
τόσο από την αρχαία Ελλάδα όσο και από τον ηρωικό αγώνα των Ελλήνων της
Επανάστασης. Στα πρώτα μετεπαναστατικά χρόνια ένας ακόμα ινδός φιλέλληνας ο Κέτρο Μόχουμ Μουκερτζέα
(KhettroMohunMookerjea) έγραψε την «Ιστορία της Ελλάδος» στη βεγγαλική γλώσσα
μεταφράζοντας το ομότιτλο έργο του Oliver Goldsmith. Το βιβλίο εκδόθηκε από τον
οργανισμό σχολικών βιβλίων της Καλκούτα για τη διδασκαλία των μαθητών της
ινδικής εκπαίδευσης.
Η συμβολή της βεγγαλικής Ομογένειας
βοηθούμενη από πλήθος λογίων ινδών και άγγλων φιλελλήνων της περιοχής, είχε ήδη
προετοιμασθεί από την ανατολή του 19ου αιώνα, πληροφορούμενη τα πυκνά
προεπαναστατικά κινήματα της υπόδουλης πατρίδας.
Έτσι η
Ελληνική Κοινότητα της Καλκούτα ενεργώντας ως πρωτοπόρος του μετέπειτα
πνεύματος της Φιλικής Εταιρείας πραγματοποίησε
στα 1802, μέρα Δευτέρα του Πάσχα, θρησκευτική ορκωμοσία των Μελών της, στον
παλαιό Ναό της Μεταμόρφωσης, ιερουργούντος του ονομαστού ιερέα Δαβίδη. Έδωσαν
τον όρκο «άπαντες οι εν Καλκότα Γραικοί
τα μη προς επιτηδείαν ανάγκην γρόσια και άσπρα και χρυσίον και άργυρον και
λοιπήν ουσίαν καταλιμπάνεσθαι, προς φύλαξιν εν Καλκότα δια την Ανάστασιν του
γένους των Ρωμαίων. Και μηδείς πώποτε χείραν επιβαλέσθω επ’ αυτών»
Η Ελληνική Κοινότητα σ’ εκείνα τα χρόνια
ανέπτυσσε αξιοθαύμαστη δράση υπό την προεδρία ενός προβεβλημένου παράγοντα της
ζωής στην Καλκούτα, του εύπορου Ηπειρώτη εμπόρου Κωνσταντίνου Πανταζή, που είχε
μετοικήσει στην Ινδία από την Αδριανούπολη. Από τη ίδια πόλη και την ευρύτερη
περιοχή της Ανατολικής Θράκης προέρχονταν οι περισσότεροι τότε Έλληνες, που
αποτελούσαν εκεί στη δυτική Βεγγάλη μια κοινότητα 120 περίπου οικογενειών.
Όλοι τους πιστοί Ορθόδοξοι οργανωμένοι
επίσης και στο Ναό του Αγίου Θωμά της Ντάκα από τα 1777 με επικεφαλής της εκεί
Ελληνικής Κοινότητας τον ιερέα Ναθαναήλ τον Σίφνιο, τον πρωτοπαπά Διονύσιο Γεωργίου άπό τά Μουδανιά, τον ιερέα Γρηγόριο
τον Σίφνιο και τον αρχιμανδρίτη Βενιαμίν
σταλμένο από το Σινά, που τον παρακολουθούμε μέχρι το 1832 συνεργαζόμενο με τον
Γραμματέα της εκκλησιάς, τον περιώνυμο Βασίλειο Δημητρίου, δάσκαλο του
Κολλεγίου της πόλης.
Σημαδιακό είναι το γεγονός ότι ο Ναός του
Αγίου Θωμά της Ντάκα χτίστηκε το 1821(!) σε αντικατάσταση παλαιότερου ναού όχι
μόνο για τους ελάχιστους έλληνες – αριθμούσαν δέκα περίπου οικογένειες – αλλά
κυρίως για τους εκχριστιανισμένους Ινδούς.
Στην Καλκούτα τους ίδιους καιρούς
πρωταγωνιστούν και διακρίνονται πλάϊ στον Κωνσταντίνο Πανταζή ο επίσης
Ηπειρώτικης καταγωγής έμπορος Πέτρος Πρωτοπαπάς, ο πρωτοπρεσβύτερος Διονύσιος
Γεωργίου, που είχε έρθει από τη Ντάκα και απεβίωσε στην Καλκούτα τό 1829, ο
ιερέας Αμβρόσιος Γκιμουσχαναλής και ο
σημαντικός κοινωνικός παράγοντας Ίωάννης Λουκάς, επίτροπος τής ελληνικής
εκκλησίας στην Καλκούτα, πού είχε προκόψει γερά στο εμπόριο.
Όλοι αυτοί, οι Έλληνες της Καλκούτα, της
Ντάκα και άλλων περιοχών όπως το Μπεναρές, κ.λ.π. συνέβαλαν στη σύσταση της Φιλελληνικής Εταιρείας της Καλκούτα, που
ιδρύθηκε στα 1823 με τη συμμετοχή Βρετανών, Κινέζων, Αμερικανών, Ευρωπαίων
εμπόρων και βέβαια γηγενών, κυρίως μορφωμένων, Ινδών και με πρόεδρο ένα άγγλο
φιλέλληνα ονόματι Aring.
Έτσι, η συμμετοχή και των φιλελλήνων της
Ινδίας στην Ελληνική Επανάσταση, που την παρακολουθήσαμε κυρίως στη δύση,
δίκαια εντούτοις αναγνωρίζεται και προστίθεται και αυτή στην οικουμενική
φιλελληνική συμβολή και από τις χώρες του ανατολικού κόσμου.
Στο χρονικό της ίδρυσης της Φιλελληνικής
Εταιρείας της Καλκούτα εμπεριέχεται και μια έγγραφη έκκληση προς αυτήν από την
Ελληνική Διοίκηση, στο πλαίσιο γενικώτερης έκκλησης στα 1822 του Μινίστρου των
Εξωτερικών της Ελλάδος Θεόδωρου Νέγρη προς τους διπλωματικούς ακολούθους των
άλλων χωρών προκειμένου να διαπιστευθούν στην Ελλάδα.
Έχει επίσης αναφερθεί στις αξιοποιημένες
βιβλιογραφικές πηγές και μαρτυρίες αρχείων η αποστολή το 1823 στην Ινδία του
περιώνυμου λόγιου και κοσμοπολίτη καπετάνιου Νικόλα Κεφαλά καθώς και η
καθοριστική συμβολή του για την ίδρυση της Φιλελληνικής Εταιρείας της Καλκούτα
και την συγκέντρωση χρηματικών ποσών υπέρ του απελευθερωτικού αγώνα των
Ελλήνων. Πράγματι o Κεφαλάς κατάφερε να συγκεντρωθεί το ποσό των 25.380 ρουπίων
ή 2.200 λιρών στερλινών και να κατατεθούν από τον ίδιο στο Λονδίνο. Ανάμεσα
στους συνεισφέροντες ήταν η Ελληνική Εκκλησία της Καλκούτα, οι ιερείς
Διονύσιος Γεωργίου και Αμβρόσιος
Γκιμουσχαναλής, ο Πρόεδρος της Κοινότητας Κωνσταντίνος Πανταζής, ο διαπρεπής
ινδολόγος Δημήτριος Γαλανός «Ο Αθηναίος», ο Ιωάννης Λουκάς, δεκαπέντε ακόμα
προύχοντες Ομογενείς και ο Αγγλικανός Επίσκοπος της Καλκούτα, ένας λαμπρός
άνθρωπος των Γραμμάτων, υμνογράφος και φιλέλληνας ποιητής ο Reginald Heber. Ο
ίδιος είχε καλή γνώση της ελληνικής γλώσσας και είχε μάλιστα μεταφράσει
ποιήματα του Πινδάρου που δημοσιεύθηκαν το 1829 στην έκδοση του έργου του
«Palestine, and other poems» από τον εκδοτικό οίκο Carey, Leaand Carey της
Φιλαδέλφεια. Ο Heber συχνά έχαιρε της φιλίας και της φιλοξενίας σημαντικών
Ελλήνων στην Ινδία πράγμα που ενδεχομένως εξηγεί και τον γάμο της χήρας του
Αμέλιας το 1830, με Έλληνα διπλωμάτη στη Βρετανία, τον Κόμη Δημήτριο Βαλσαμάκη.
Η δράση της Φιλελληνικής Εταιρείας της
Καλκούτα συνεχίζεται και μετά το 1823. Με συγκεντρώσεις και δημοσιεύσεις στον
τοπικό τύπο, όπως η ‘’Εφημερίδα της Καλκούτα’’, προβάλλοντας τα νέα από την
επαναστατημένη Ελλάδα και εορτάζοντας τις επιτυχίες των αγωνιστών σε στεριά και
θάλασσα.
Χαρακτηριστική είναι η πανηγυρική
συγκέντρωση του Οκτωβρίου 1824 που πραγματοποιήθηκε με τη ολόθερμη παρουσία και
τη δωρεά του φιλέλληνα ινδουϊστή Πρίγκιπα Γκουλάμ Μουχάμαντ (Sahibzada Sayyid Sharef Ghulam Muhammad Sultan
Khan Sahib) μικρότερου γιού του επαναστάτη Σουλτάνου του Βασιλείου της Μαϊσόρ
Φατέχ Αλί Σαχάμπ Τιπού (Sultan Fateh Ali
Sahab Tipu).
Απ’ όσα είπαμε θα παρατηρήσει κανείς την
χρονική καθυστέρηση των γεγονότων στην Βεγγάλη σε σχέση με τους χρόνους
προετοιμασίας και εξέλιξης της Ελληνικής Επανάστασης. Αυτό οφείλεται στο
γεγονός ότι τα νέα από την Ελλάδα
έφταναν στην Ελληνική Κοινότητα και τη Φιλελληνική Εταιρεία της Καλκούτας με
γράμματα που μετέφεραν από την Ευρώπη τα αργοκίνητα εμπορικά ιστιοφόρα πολύ
πρίν υπάρξει η ατμοκίνητη ναυσιπλοΐα. Νά ένας αξιοσημείωτος λόγος για να
εκτιμηθεί με αγάπη και ευγνωμοσύνη και ο φιλελληνισμός της απόμακρης ανατολής.
Όμως το πάθος του φιλελληνισμού δεν
σταμάτησε στην Ινδία με την Ελληνική Ανεξαρτησία καθώς μέχρι και σήμερα
μπορούμε να διακρίνουμε την πολυσήμαντη συνέχειά του και να αναγνωρίσουμε την
αφοσίωση μεγάλου μέρους της ινδικής κοινωνίας στην ιστορία και τον πολιτισμό
της Ελλάδας.
Πρόκειται για έναν τύπο Πνευματικού
Φιλελληνισμού που αναπτύσσεται από χρόνους μακρούς ιδιαίτερα στην σύγχρονη
ακαδημαϊκή και πολιτιστική κοινότητα της Καλκούτα. Στη μεγαλούπολη αυτή της υπεραιωνόβιας παρουσίας των Ελλήνων έχει
ανάψει από το 1988 μια λαμπερή φλόγα του σύγχρονου πνευματικού φιλελληνισμού
των Ινδών.
Πρόκειται για την ίδρυση της Ελληνικής
Λέσχης «Κύκλος». Ιδρυτής, ο Γλωσσολόγος Ashit Chakraborty. Τον συντρέχει μια
ομάδα με ακαδημαϊκή παιδεία, που την προσελκύει ο αρχαιοελληνικός κόσμος. Το
έργο του πάνω στα ελληνικά κείμενα – αρχαία και νέα – εντυπωσιάζει. Μελετά και
γράφει ακατάπαυστα. Στα 1990 γράφει το δοκίμιο «Ελληνική ταυτότητα» και
δημοσιεύει στη γλώσσα της Βεγγάλης το άρθρο «Σύγχρονη Ελλάδα, ελληνική γλώσσα
και γραφή». Ακολουθούν: «Προμηθέας και Επιμηθέας στον βιολογικό κόσμο» (1993),
«Η λέξη «Σκέψη» στα ελληνικά είναι επίσης Επιστήμη» (1994), «Χώμα στο Νησί του
Μονόφθαλμου Δαίμονα» (1996) και μεταφράζει τον «Αγαμέμνονα» του Αισχύλου και
την «Ιφιγένεια στην Αυλίδα» του Ευριπίδη.
Μελετάει τα νέα ελληνικά και μεταφράζει
Έλληνες ποιητές. Κορυφαίο μεταφραστικό έργο του ο «Ύμνος στην Ελευθερία» του
Διονύσιου Σολωμού.
Τον δάσκαλο Chakraborty ακολουθεί ο Ujjal Ghosh.
Έρχεται στην Ελλάδα, στο Ίδρυμα Ελληνικού Πολιτισμού, παρακολουθεί
πανεπιστημιακά μαθήματα στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη και εγκαινιάζουμε
πολύχρονη συνεργασία στο ετήσιο φεστιβάλ της Καλκούτας «Ελληνικές Ημέρες».
Δημοσιεύονται στην εφημερίδα «Παρθενών» της Ελληνικής Λέσχης «Κύκλος»
μεταφράσεις ποιημάτων σύγχρονων ελλήνων ποιητών και στις φιλελληνικές ημερίδες
τους δεν παραλείπουν να περιλαμβάνουν θέματα της Ιστορίας της Ελληνικής
Επανάστασης και αναφορές σ’ αυτήν σε τοπικά δημοσιεύματα. Συνεργασθήκαμε δημιουργικά
για πολλά χρόνια. Στα 2003 έφυγε από τη ζωή ο Asit Chakraborty. Η «ψυχή» του
πολιτιστικού φιλελληνισμού στην Καλκούτα. Ευτυχώς η πνευματική σπορά του μέχρι και
σήμερα δίνει στην πατρίδα του καρπούς και σε ΄μάς την άσβεστη μνήμη του. Δίνει
και την έμπνευση της αγάπη μας στα καλά έργα όλων τους…
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1.Εφημερίδα
«Ελληνικά Χρονικά», Μεσολόγγι
1824-1826
2.Περιοδικό
«ΕΙ», Έκδ. Ευρωπαϊκό Κέντρο Τέχνης
(EUARCE), Τεύχος 5ο – 1994
3.Φωτεινή
Τομαή-Κωνσταντοπούλου, Έγγραφο του Γενικού Γραμματέα της Προσωρινής Διοίκησης
της Ελλάδος περί των Ελλήνων και Φιλελλήνων της Καλκούτας» - Εφημερίδα
«Καθημερινή» 25.03.1994
4.Δρ.
Δημήτρης Βασιλειάδης, «ΤΡΕΙΣ ΑΙΩΝΕΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣ ΣΤΗ ΒΕΝΓΑΛΗ», Ελληνο-Ινδική
Εταιρεία Πολιτισμού και Ανάπτυξης (ΕΛ.ΙΝ.ΕΠΑ)
31 Δεκεμβρίου 2005
5.Δρ.
Δημήτρης Βασιλειάδης, «ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΑΛΑΝΟΣ (1760 – 1833) – Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ
ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΙΝΔΟΛΟΓΙΑΣ», Ελληνο-Ινδική Εταιρεία Πολιτισμού και Ανάπτυξης
(ΕΛ.ΙΝ.ΕΠΑ) 16 Απριλίου 2020
6. Σπύρος
Λουκάτος, «Έλληνες και Φιλέλληνες των Ινδιών κατά την Ελληνικήν Επανάστασιν»,
Αθήναι 1965
7.Στυλιανή
Ράπτη, «Ελληνική Επανάσταση του 1821: Το αρχείο στην υπηρεσία της ιστορίας»ΟΜΙΛΟΣ
ΔΙΕΘΝΩΝ & ΕΥΡΩΠΑΪΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ
AssociationforInternational&EuropeanAffairs
| ΟΔΕΘ, 23 November 2022
8.Μπάμπης
Άννινος, «ΟΙ ΦΙΛΕΛΛΗΝΕΣ ΤΟΥ 1821»
9.Γιώργος
Γιαννίκος, «Έλληνες και φιλέλληνες της Ινδίας και Ελληνική Επανάσταση», ΝΗΣΙΔΕΣ 20.03.22
10.ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ Ν. ΜΑΚΡΙΔΗΣ, «Μία επιστολή σχετικά με τους Έλληνες
της Βεγγάλης» Ο Ερανιστής 24/2003, σελ. 214-222.
11.«Ημερολόγιον Σκόκου» 1918: «Μεγάλοι
τυχοδιώκται Έλληνες - Νικόλαος Κεφαλάς»
12.Διονύσης
Βίτσος, «Η μυθιστορηματική ζωή του Καπετάν Κεφαλά: Ενας τυχοδιώκτης κόντες,
ιδιότυπος αγωνιστής του΄21», Enallaktikos.gr 21 Ιουνιου 2021
13. Δ. Γαλανός, «Λεξικό Σανσκριτικής - Αγγλικής
– Ελληνικής» 'Έκδ.Έλληνο-Ινδικός Σύνδεσμος,
Αθήνα
2001
14.
Ηλ. Τανταλίδου, «Ινδική Αλληλογραφια. Ήτοι Γρηγορίου Ιερομονάχου Αρχιμανδρίτου
και Ιεροκήρυκος του Σιφνίου» Εν Κωνσταντινουπόλει, ΤύποιςΙ. Λαζαρίδου, 1852
ΕΛΕΥΘΕΡΟΓΡΑΦΟΣ
[ ανάρτηση 25 Μαρτίου 2026 :
Ευρωπαϊκό
Κέντρο Τέχνης
Φιλέλληνες των Ινδιών
ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ]
