Σπύρος Νικολόπουλος
«Ο άλλος κόσμος»
τρίπρακτο δράμα
παράσταση 1909
Θεατρογραφικά
/ - 1.
/ - 2.
θεατρική κριτική: Σπύρος Τρικούπης
περ. «Δάφνη», Αθήναι,
(δντής: Σπύρος Κ. Τρικούπης), Έτος Α΄, αριθ. 11, Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 1909, σ.
3.
1909:
Σπύρος Νικολόπουλος, «Άλλος Κόσμος», (τρίπρακτο δράμα) (παράσταση)
/ -
παρεστάθη εις την «Νέαν Σκηνήν» τον Σεπτέμβριον του 1909.
/ - a.) Η θεατρική κριτική (πλήρης) του περ. Παναθήναια, τεύχος 15 Οκτωβρίου 1909,
στήλη: Θέατρον, την στήλη υπογράφει: Γρ. Ξ. (Γρηγόριος Ξενόπουλος), (σ. 27-28):
{ « Νέα Σκηνή: Ο
«Άλλος Κόσμος», δράμα εις πράξεις τρεις, υπό Σπ. Νικολοπούλου.
Ένας νέος, μόλις εξερχόμενος
από την Σχολήν ως σημαιοφόρος, μανθάνει ότι, πρό εικοσαετίας, ο πατέρας του
ηυτοκτόνησε διότι η μητέρα του είχεν εραστήν, ότι τον εραστήν αυτόν εξακολουθεί
ακόμη να τον έχη, και ότι μαζί του και προς χάριν του εσπατάλησε την μεγάλην
οικογενειακήν περιουσίαν.
Έξαλλος ο νέος, καλεί την
μητέρα του εις απολογίαν. Εκείνη διαμαρτύρεται ότι είνε αθώα, ότι ποτέ δεν
ηπάτησε τον σύζυγόν της, ότι εκείνος ηυτοκτόνησεν από παρεξήγησιν, ότι τον
άνθρωπον, ο οποίος την ηγάπα αγνώς και πρό του γάμου της, δεν ηθέλησε να τον
υπανδρευθή ούτε μετά τον θάνατον του συζύγου της, διά να μείνη αφοσιωμένη εις το παιδί της, και ότι την οικογενειακήν
περιουσίαν δεν εσπατάλησεν αυτή αλλ’ ο σύζυγός της, άσωτος, γυναικοθήρας και
χαρτοπαίκτης.
Ο νέος δεν πείθεται ακόμη.
Εκλονίσθη η πίστις του προς την αρετήν του πατρός του, - αξιωματικού, του
οποίου λατρεύει την μνήμην, - και ως δικαστής απηνής, απαιτεί από την μητέρα
του αποδείξεις.
Εκείνη, πληγωμένη εις την
φιλοτιμίαν της, αναγκάζεται να του τας δώση. Είνε συναλλάγματα και επιστολαί,
πειστήρια πρό των οποίων δεν χωρεί ούτε ίχνος αμφιβολίας. Αλλά συγχρόνως
επαναστατεί. Αισθήνεται ότι τίποτε δεν την συνδέει πλέον με τον υιόν της.
Αναγνωρίζει ότι έκαμεν ανοησίαν να θυσιάζεται έως τώρα χάριν ανθρώπων που ούτε
την αγαπούν, ούτε την εννοούν. Και
εγκαταλείπει τον υιόν της με τον πλύσιον θείον του, - τον εχθρόν της, - και φεύγει με τον εραστήν της εις άλλον
κόσμον, διά να ζήση νέαν ζωήν.
Το δράμα με όλην την
νεωτεριστικήν του θέσιν, είνε ίσως ολίγον μυθιστορικόν. Αλλ’ έχει μεγάλα,
σπάνια προτερήματα συνθέσεως. Συνυφαίνεται εις αυτό το παρελθόν και το παρόν διά
να αποτελέση εν σύνολον άρτιον και καθεαυτό δραματικόν. Ακόμη δε υποδηλούται
και το μέλλον.
Το ύφος δεν είνε πολύ
φιλολογικόν και υπάρχουν εις τον μύθον ελλείψεις ομοιαληθείας. Αλλ’ η αρτιότης
του συνόλου συγκαλύπτει κάθε ελάττωμα.
Εις την Νέαν Σκηνήν ο «Άλλος
Κόσμος» έκαμε αρίστην εντύπωσιν και κατεχειροκροτήθη.
Εκ των ηθοποιών διεκρίθησαν οι
πρωταγωνισταί: ο Λούης, ως νέος Παύλος, και η δις Κοτοπούλη, ως Ελένη, μητέρα
του.»
}
/ - b.)
από θεατρικό σημείωμα στο περ. «Χρονικά» (τχ 5, 1 Νοεμβρίου 1909):
{ To τρίπρακτον δράμα του κ. Σπύρου Νικολοπούλου «ο άλλος Κόσμος»… όχι ο των
μακαρία τη λήξει προπατόρων μας, αλλ’ εκείνος που πάει να βρη μια σαραντάρα
χήρα, μητέρα εικοσαετούς υιού, εγκαταλείπουσα τον τελευταίον αυτόν δια να
ακολουθήση τον εραστήν της, κατόπιν… συνεννοήσεως βέβαια.
Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι η
συνεννόησις υπήρξεν «εγκάρδιος», αφ’ ου ο απαγωγεύς, από εικοσαετίας, και
επέκεινα μετ’ εγκαρτερήσεως και υπομονής ασκητού, επωφθαλμία την θέσιν του
μακαρίτου (συζύγου). }
/ -
πηγή b.:
περ. «Χρονικά», Κωνσταντινούπολις, (δντης: Α. Γεωργιάδης), Έτος Α΄, τόμος Β΄,
αριθ. 5, 1 Νοεμβρίου 1909, στήλη: Θέατρα, σ. 60.
/ - c.) από θεατρική κριτική στο περ.
«Ελληνική Επιθεώρησις» (τχ. 25, 1 Νοεμβρίου 1909):
{ ΝΕΑ ΣΚΗΝΗ
Ο «ΑΛΛΟΣ ΚΟΣΜΟΣ»
Δράμα
Πράξεις τρεις
Σπύρου
Νικολόπουλου.
Μια βραδειά σ’ ένα σπίτι ο
γυιός της οικογένειας, απόφοιτος της Σχολής των Δοκίμων, μανθάνει από τον μόλις
αφιχθέντα εκ του εξωτερικού ομογενή θείον του – αδελφόν του πατέρα του – ότι ο
πατέρας του ηυτοκτόνησεν, επειδή συνέλαβε επ’ αυτοφώρω την μητέρα του με τον
εραστήν της, αφού προηγουμένως επλήγωσε τους εραστάς δια του όπλου του. Ο πατέρας
του αποθνήσκων έγραψε επιστολήν προς τον υιόν του ζητώνπαρ’ αυτού να τον
εκδικήση και να μισήση την μητέρα του. Την επιστολήν αυτήν την παρέλαβεν ο
αδελφός του ενώπιον του ιατρού, στενού
οικογενειακού φίλου του, με την εντολήν να την παραδώση εις τον υιόν του
αποθανόντος και ανεψιόν του, όταν γίνη στρατιώτης.
Ο υιός παραλαμβάνει την
επιστολήν και σχεδόν πείθεται, περί της ενοχής της μητρός του και μ’ όλας τας
διαμαρτυρίας της αποφασίζει να εκδικηθή, θέλων πρώτα να φονεύση τον και νυν
εραστήν της και φίλον οικογενειακόν και τον οποίον από παιδί έμαθε να σέβεται.
Έως εδώ όλος ο κόσμος νομίζει
ότι η μητέρα του είνε ένοχος. Και έως εδώ έχομεν τα εννέα δέκατα του δράματος.
Ούτε αι διαμαρτυρίαι της μητέρας είνε αρκετά πειστικαί, για να μας κάμουν να
την συμπαθήσωμεν και ακούμεν διαρκώς να
ομιλούν περί χρημάτων. Αφ’ ενός το εκατομμύριον του θείου, ο οποίος προτείνει
εις τον ανεψιόν του να συγκατοικήσουν, αφ’ ετέρου η περιουσία η δική του, η
οποία κατεσπαταλήθη από την μητέρα του εις διασκεδάσεις και εξ άλλου τα χρήματα
του εραστού, ο οποίος τα εκέρδισεν, ως βάσιν εργασιών έχων την περιουσίαν του
υιού.
Εις το τέλος του δράματος
αποκαλύπτεται, ότι ο πατέρας του κακώς εξέλαβε τον φίλον του ως εραστήν της
γυναικός του, και ότι αυτός την ηγάπα απλώς με περιπάθειαν και τίποτε
περισσότερον, και ότι ο αποθανών ήτο ένας άθλιος χαρτοπαίκτης και τύραννος,
κατασπαταλήσας την περιουσίαν του και αφήσας χρέη μετά τον θάνατόν του, τα
οποία επλήρωσεν η μητέρα του με την περιουσίαν της, και μ’ εκείνην του υιού
της, για να σώση την τιμήν του ονόματος του παιδιού της.
Βλέπουσα όμως ότι και αυτή η
αγάπη του υιού της δεν ήτο μεγάλη ως την εφαντάζετο, φωνάζει στη σκηνή τους
προσκεκλημένους της και ενώπιόν των διακηρύσσει, ότι αγαπά τον οικογενειακόν
της φίλον και φεύγει μαζύ του.
Το έργον αυτόν είνε βεβαίως
προς έπαινον του συγγραφέως και διαβλέπει κανείς αμέσως την πρόοδον την οποίαν
έκαμεν κατόπιν του «Μαρμαρωμένου Βασιληά» [(1908)], όπου όχι μόνον απέτυχεν
αλλ’ ωρισμένως γίνεται ανιαρός. }
/ -
πηγή c.:
περ. «Ελληνική Επιθεώρησις», Αθήναι, Τόμος Β΄, τεύχος 25, 1 Νοεμβρίου 1909,
στήλη: Θεατρική Σελίς, συντάκτης: Σκηνικός, σ. 801-802. >
/ - d.) από θεατρική κριτική στο περ. «Δάφνη»
(15 Οκτ 1909):
{ O «Άλλος Κόσμος»
του κ. Σπύρου Νικολόπουλου.
Προ εβδομάδος περίπου ο θίασος
της Νέας Σκηνής ανεβίβασε επί σκηνής το νέον έργον του συναδέλφου κ. Σπύρου
Νικολοπούλου, αρχισυντάκτου των «Καιρών», ο «Άλλος Κόσμος».
Ο κ. Σπύρος Νικολόπουλος είναι γνωστότατος, αν όχι εκ των μυθιστορημάτων
τα οποία τακτικά δημοσιεύει εις τας εφημερίδας, τουλάχιστον από το περυσινόν
έργον του ο «Μαρμαρωμένος Βασιληάς», το οποίον επαίχθη εις το Σύνταγμα.
Ο κ. Νικολόπουλος αφού πέρυσιν
εδοκίμασε το ηρωϊκόν δράμα εις το θέατρον, εφέτος έδωκε την μορφήν κοινωνικού
δράματος εις το νέον έργον του. Εφέτος, απεζημιώθη αρκετά, όπως το απέδειξαν
άλλως τε και τα παρατεταμένα χειροκροτήματα με τα οποία τον υπεδέχθη το κοινόν.
Εκ των τριών πράξεων του έργου η
καλλιτέρα και δυσχερεστέρα είναι η δευτέρα πράξις, όπου δύο μόνον πρόσωπα
ευρίσκονται επί σκηνής. Μόλις ετελείωσεν η δευτέρα πράξις ο κ. Νικολόπουλος ηναγκάσθη να εμφανισθή
τετράκις επί σκηνής και να ευχαριστήση το μανιωδώς χειροκροτούν ακροατήριον.
Όσον αφορά την πλοκήν του έργου
και τους διαλόγους, οφείλομεν να ομολογήσωμεν την φυσικότητα, την δράσιν και το
γοργόν η οποία τους διακρίνει.
Ο κ. Σπ. Νικολόπουλος είναι
επαινετός, ο οποίος μέσα εις τας τόσας άλλας φροντίδας τας οποίας έχει,
κατώρθωσε να μας παρουσιάση ένα έργον τόσο φιλολογικώς και θεατρικώς τέλειον,
όπως είνει ο «Άλλος Κόσμος».
Σ. ΤΡΙΚ
(Σπύρος Τρικούπης) }
/ -
πηγή d.:
περ. «Δάφνη», Εν Αθήναις, Έτος Α΄, αριθμός 11, Πέμπτη 15 Οκτωβρίου 1909, στήλη:
Θεατρική Στήλη, συντάκτης: Σπύρος Τρικούπης, σ. 3.
/ - e.) επανάληψη παραστάσεων του έργου ο
«Άλλος Κόσμος» και κατά το 1910:
{ Εις το θέατρον της «Νέας
Σκηνής» ανεβιβάσθη και εφέτος (1910) την εσπέραν της 10ης Ιουνίου 1910 το τόσον
επιτυχόν πέρυσι (1909) δράμα του κ. Σπ. Νικολοπούλου ο «Άλλος Κόσμος».
Εξαιρέσει των κωμωδιών, αι
οποίαι επανελήφθησαν και εφέτος εις το αυτό θέατρον, ο «Άλλος Κόσμος» είνε το
μόνον δράμα, το οποίον μέχρι τούδε (:Ιούλιος 1910) εδόθη εκ του περισυνού δραματολογίου. }
/ -
πηγή e.: περ. «Ο Καλλιτέχνης», Εν Αθήναις,
(δντής: Γεράσιμος Βώκος), Έτος Α΄, τεύχος 4, Ιούλιος 1910, στήλη: Το Θέατρον,
σ.123.
ΕΛΕΥΘΕΡΟΓΡΑΦΟΣ
[ ανάρτηση 14 Νοεμβρίου 2025 :
Σπύρος
Νικολόπουλος
«Ο άλλος κόσμος»
τρίπρακτο
δράμα
παράσταση
1909
Θεατρογραφικά ]
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου