O Δίας οι 7 αθάνατες σύζυγοί του και οι θνητές ερωμένες του E.M. Berens Ελληνική Μυθολογία Αρχαιογνωσία

 

Ο Δίας οι 7 αθάνατες σύζυγοί του και οι θνητές ερωμένες του

E.M. Berens

The Myths and Legends of Ancient Greece  and Rome

Ελληνική Μυθολογία

Αρχαιογνωσία

 

 

 

Ο Δίας και οι 7 αθάνατες σύζυγοί του:

Μήτις

Θέμις

Ευρυνόμη

Δήμητρα

Μνημοσύνη

Λητώ

Ήρα

 

 

Zeus and his seven immortal wives

 

   Zeus had seven immortal wives, whose names were Metis, Themis, Eurynome, Demeter, Mnemosyne, Leto, and Hera.

 

 

Μήτις

METIS, his first wife, was one of the Oceanides (Ωκεανίδες) or sea nymphs. She was the personification of prudence and wisdom, a convincing proof of which she displayed in her successful administration of the potion which caused Cronus to yield up his children. She was endowed with the gift of prophecy, and foretold to Zeus that one of their children would gain ascendency over him. In order, therefore, to avert the possibility of the prediction being fulfilled he swallowed her before any children were born to them. Feeling afterwards violent pains in his head, he sent for Hephaestus (Ήφαιστος), and ordered him to open it with an axe. His command was obeyed, and out sprang, with a loud and martial shout, a beautiful being, clad in armour from head to foot. This was Athene (Αθηνά) (Minerva), goddess of Armed Resistance and Wisdom.

 

 

Θέμις

THEMIS was the goddess of Justice, Law, and Order.

 

 

Ευρυνόμη

EURYNOME was one of the Oceanides (Ωκεανίδες), and the mother of the Charites (Χάριτες) or Graces.

 

 

Δήμητρα

DEMETER, the daughter of Cronus (Κρόνος) and Rhea (Ρέα), was the goddess of Agriculture.

    Demeter (from Ge-meter, earth-mother) was the daughter of Cronus and Rhea. She represented that portion of Gaea (the whole solid earth) which we call the earth's crust, and which produces all vegetation. As goddess of agriculture, field-fruits, plenty, and productiveness, she was the sustainer of material life, and was therefore a divinity of great importance.

   It is necessary to keep clearly in view the distinctive difference between the three great earth-goddesses Gaeam Rhea, and Demeter.

   Gaea (Γαία) rpresents the earth as a whole, with its mighty subterranean forces;

   Rhea (Ρέα) is that productive power which causes vegetation to spring forth, thus sustaining men and animals;

   Demeter (Δήμητρα), by presiding over agriculture, directs and utilizes Rhea's productive powers.

   But in later times, when Rhea, like other ancient divinities, loses her importance as a ruling deity, Demeter assumes all her functions and attributes, and then becomes the goddess of the life-producing and life-maintaining earth-crust.

   Demeter, as the wife of Zeus, became the mother of Persephone (Περσεφόνη) (Proserpine), to whom she was so tenderly attached that her whole life was bound up in her, and she knew no happiness except in her society.

   Demeter is usually represented as a woman of noble bearing and majestic appearance, tall, matronly, and dignified, with beautiful golden hair, which falls in rippling curls over her stately shoulders, the yellow locks being emblematical of the ripened ears of corn. Sometimes she appears seated in a chariot drawn by winged dragons, at others she stands erect, her figure drawn up to its full height, and always fully draped; she bears a sheaf of wheat-ears in one hand and a lighted torch in the other. The wheat-ears are not unfrequently replaced by a bunch of poppies, with which her brows are also garlanded, though sometimes she merely wears a simple riband in her hair.

 

 

Μνημοσύνη

MNEMOSYNE, the daughter of Uranus (Ουρανός) and Gaea (Γαία), was the goddess of Memory and the mother of the nine Muses (Μούσαι).

 

 

Λητώ

LETO (Latona) was the daughter of Coeus (Κόιος) and Phoebe (Φοίβη). She was gifted with wonderful beauty, and was tenderly loved by Zeus, but her lot was far from being a happy one, for Hera (Ήρα), being extremely jealous of her, persecuted her with inveterate cruelty, and sent the dreadful serpent Python (Πύθων) [:the frightful monster that had sprung from the slimy and stagnant waters which remained on the surface of the earth after the deluge of Deucalion (μετά τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνος)] to terrify and torment her wherever she went. But Zeus, who had observed with the deepest compassion her weary wanderings and agonized fears, resolved to create for her some place of refuge, however humble, where she might feel herself safe from the venomous attacks of the serpent. He therefore brought her to Delos (Δήλος), a floating island in the Aegean Sea, which he made stationary by attaching it with chains of adamant to the bottom of the sea. Here she gave birth to her twin-children, Apollo (Απόλλων) and Artemis (Άρτεμις) (Diana), two of the most beautiful of the immortals.

   According to some versions of the story of Leto, Zeus transformed her into a quail, in order that she might thus elude the vigilance of Hera, and she is said to have resumed her true form when she arrived at the island of Delos (Δήλος).

 

 

Ήρα

HERA, being the principal wife of Zeus and queen of heaven.

   Hera, the eldest daughter of Cronus (Κρόνος) and Rhea (Ρέα), was born at Samos, or, according to some accounts, at Argos, and was reared by the sea-divinities Oceanus (Ωκεανός) and Tethys (Τηθύς), who were models of conjugal fidelity.

  She was the principal wife of Zeus, and, as queen of heaven, participated in the honours paid to him, but her dominion only extended over the air (the lower aerial regions).

   Hera appears to be the sublime embodiment of strict matronly virtue, and is on that account the protectress of purity and married women. Faultless herself in her fidelity as a wife, she is essentially the type of the sanctity of the marriage tie, and holds in abhorrence any violation of its obligations. So strongly was she imbued with this hatred of any immorality, that, finding herself so often called upon to punish the failings of both gods and men in this respect, she became jealous, harsh, and vindictive.

   Her exalted position as the wife of the supreme deity, combined with her extreme beauty, caused her to become exceedingly vain, and she consequently resented with great severity any infringement on her rights as queen of heaven, or any apparent slight on her personal appearance.

   Hera was the mother of Ares (Άρης)  (Mars), Hephaestus (Ήφαιστος), Hebe (Ήβη), and Eileithyia (Ειλείθυια). Ares was the god of War; Hephaestus, of Fire; Hebe, of Youth; and Eileithyia presided over the birth of mortals.

   Hera dearly loved Greece, and indeed always watched over and protected Greek interests, her beloved and favourite cities being Argos, Samos, Sparta, and Mycenae. Her principal temples were at Argos and Samos.

   From a remote period she was greatly venerated at Olympia, and her temple there, which stood in the Altis or sacred grove, was five hundred years older than that of Zeus on the same spot. Some interesting excavations which are now going on there have brought to light the remains of the ancient edifice, which contains among other treasures of antiquity several beautiful statues, the work of the famous sculptors of ancient Greece. At first this temple was built of wood, then of stone, and the one lately discovered was formed of conglomerate of shells.

   In the Altis (Άλτις) races were run by young maidens in honour of Hera, and the fleetest of foot received in token of her victory an olive-wreath and a piece of the flesh of the sacrifices. These races, like the Olympic Games, were celebrated at intervals of four years, and were called Herae. A beautiful robe, woven by sixteen women chosen from the sixteen cities of Elis, was always offered to Hera on these occasions, and choral songs and sacred dances formed part of the ceremonies.

   Hera is usually represented seated on a throne, holding a pomegranate in one hand and a sceptre surmounted by a cuckoo in the other. She appears as a calm, dignified matron of majestic beauty, robed in a tunic and mantle, her forehead is broad and intellectual, her eyes large and fully opened, and her arms dazzlingly white and finely moulded.

   The finest statue of this divinity was that by Polycletus at Argos.

   Her attributes are the diadem, veil, sceptre, and peacock.

   The first day of every month a ewe-lamb and sow were sacrificed to Hera. The hawk, goose, and more particularly the peacock (παγώνι) were sacred to her. Flocks of these beautiful birds generally surround her throne and draw her chariot, Iris (Ίρις), the Rainbow, being seated behind her.

   Her favourite flowers were the dittany, poppy, and Iily.

 

 

 

 

   In the union of Zeus with most of his immortal wives we shall find that an allegorical meaning is conveyed.

   His marriage with Metis, who is said to have surpassed both gods and men in knowledge, represents supreme power allied to wisdom and prudence.

    His union with Themis typifies the bond which exists between divine majesty and justice, law, and order.

    Eurynome, as the mother of the Charites or Graces, supplied the refining and harmonizing influences of grace and beauty.

   The marriage of Zeus with Mnemosyne typifies the union of genius with memory.

 

 

 

απόδοση στα νέα Ελληνικά:

 

Zeus and his seven immortal wives

(Ο Δίας και οι επτά αθάνατες σύζυγοί του)

 

    Ο Δίας είχε επτά αθάνατες συζύγους, τα ονόματα των οποίων ήταν: Metis (Μήτις), Themis (Θέμις), Eurynome (Ευρυνόμη), Demeter (Δήμητρα), Mnemosyne (Μνημοσύνη), Leto (Λητώ) και Hera (Ήρα).

 

 

Metis (Μήτις)

   Η Metis (Μήτις), η πρώτη σύζυγος του Δία, ήταν μία από τις Ωκεανίδες, δηλαδή νύμφες της θάλασσας. Ήταν η προσωποποίηση της σύνεσης και της σοφίας, κάτι που απέδειξε με επιτυχία όταν κατάφερε να δώσει στον Κρόνο το μαγικό φίλτρο που τον ανάγκασε να ανακτήσει τα παιδιά του.

    Διέθετε το χάρισμα της προφητείας και προείπε στον Δία ότι ένα από τα παιδιά τους θα τον ξεπερνούσε σε εξουσία. Για να αποτρέψει την εκπλήρωση αυτού του χρησμού, ο Δίας την κατάπιε πριν γεννήσει οποιοδήποτε παιδί. Έπειτα, καθώς υπέφερε από φρικτούς πονοκεφάλους, κάλεσε τον Ήφαιστο (Hephaestus) και του διέταξε να του ανοίξει το κεφάλι με ένα τσεκούρι.

   Ο Ήφαιστος υπάκουσε και από το κεφάλι του Δία ξεπήδησε με πολεμική κραυγή μια πανέμορφη θεότητα, οπλισμένη από την κορυφή ως τα νύχια. Αυτή ήταν η Αθηνά (Athene/Minerva), θεά της Ένοπλης Αντίστασης και της Σοφίας.

 

 

Themis (Θέμις)

    Η Themis (Θέμις) ήταν η θεά της Δικαιοσύνης, του Νόμου και της Τάξης.

 

Eurynome (Ευρυνόμη)

    Η Eurynome (Ευρυνόμη) ήταν επίσης μία από τις Ωκεανίδες και μητέρα των Χαρίτων (Charites/Graces).

 

 

Demeter (Δήμητρα)

   Η Demeter (Δήμητρα), κόρη του Κρόνου (Cronus) και της Ρέας (Rhea), ήταν η θεά της Γεωργίας.

   Η Δήμητρα (από το "Γη-μήτηρ", μητέρα-γη) αντιπροσώπευε εκείνο το μέρος της Γαίας (Gaea), δηλαδή το στερεό φλοιό της γης, που παράγει όλη τη βλάστηση. Ως θεά της γεωργίας, των καρπών των αγρών, της αφθονίας και της παραγωγικότητας, διατηρούσε τη φυσική ζωή και γι’ αυτό ήταν θεότητα μεγάλης σημασίας.

Πρέπει να διακρίνουμε καθαρά τη διαφορά ανάμεσα στις τρεις μεγάλες θεότητες της γης:

  Η Γαία (Gaea) είναι η γη ως σύνολο, με τις υπόγειες δυνάμεις της.

  Η Ρέα (Rhea) είναι η παραγωγική δύναμη που κάνει τα φυτά να αναπτύσσονται.

  Η Δήμητρα (Demeter) είναι αυτή που εποπτεύει και καθοδηγεί τη γεωργική παραγωγή, αξιοποιώντας τις δυνάμεις της Ρέας.

   Με τον καιρό, καθώς η Ρέα έχασε τη θεϊκή της εξουσία, η Δήμητρα ανέλαβε όλες τις ιδιότητές της και έγινε θεά της ζωοπαραγωγικής και ζωοσυντηρητικής επιφάνειας της γης.

   Ως σύζυγος του Δία, απέκτησε μαζί του την Περσεφόνη (Persephone/Proserpine), την οποία αγαπούσε βαθιά και της οποίας η συντροφιά ήταν η μόνη πηγή χαράς για εκείνη.

   Η Δήμητρα παριστάνεται συνήθως ως γυναίκα ευγενικής μορφής, μεγαλόπρεπη, με μακριά, χρυσαφένια μαλλιά που κυλούν σε κυματιστές μπούκλες. Κρατά στο ένα χέρι ένα δέμα σταχυών και στο άλλο έναν αναμμένο δαυλό. Αντί για στάχυα, συχνά κρατά παπαρούνες ή έχει στολιστεί με στεφάνι από αυτά.

 

 

Mnemosyne (Μνημοσύνη)

   Η Mnemosyne (Μνημοσύνη), κόρη του Ουρανού (Uranus) και της Γαίας (Gaea), ήταν η θεά της Μνήμης και μητέρα των Εννέα Μουσών (Muses).

 

 

Leto (Λητώ)

    Η Leto (Λητώ ή Latona), κόρη του Κόιου (Coeus) και της Φοίβης (Phoebe), είχε απαράμιλλη ομορφιά και ήταν αγαπημένη του Δία. Η ζωή της, ωστόσο, δεν ήταν ευτυχισμένη, καθώς η Ήρα (Hera), γεμάτη ζήλια, την καταδίωκε με ανελέητο μίσος. Έστειλε το φριχτό τέρας Πύθων (Python) —που είχε γεννηθεί από τα λιμνάζοντα νερά μετά τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα— για να την βασανίζει παντού.

    Ο Δίας, λυπημένος για τα βάσανά της, δημιούργησε για εκείνη ένα καταφύγιο: τη Δήλο (Delos), ένα πλωτό νησί στο Αιγαίο Πέλαγος, το οποίο στερέωσε στον πυθμένα της θάλασσας με αδαμάντινες αλυσίδες. Εκεί η Λητώ γέννησε τα δίδυμα παιδιά της, τον Απόλλωνα (Apollo) και την Άρτεμη (Artemis) —δύο από τους ωραιότερους αθανάτους.

    Σύμφωνα με άλλες παραδόσεις, ο Δίας τη μετέτρεψε σε ορτύκι για να ξεφύγει από την Ήρα, και η Λητώ ανέκτησε την ανθρώπινη μορφή της μόλις έφτασε στη Δήλο.

 

 

Hera (Ήρα)

   Η Hera (Ήρα), η κύρια σύζυγος του Δία, ήταν βασίλισσα του ουρανού.

   Η Ήρα, η πρωτότοκη κόρη του Κρόνου και της Ρέας, γεννήθηκε στη Σάμο ή, κατά άλλες πηγές, στο Άργος. Ανατράφηκε από τους θαλάσσιους θεούς Ωκεανό (Oceanus) και Τηθύ (Tethys), πρότυπα συζυγικής πίστης.

   Ως κύρια σύζυγος του Δία και βασίλισσα των θεών, τιμούνταν μαζί του, αλλά η κυριαρχία της περιοριζόταν στα κατώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας.

   Η Ήρα ενσάρκωνε την αυστηρή ηθική της παντρεμένης γυναίκας και ήταν προστάτιδα της αγνότητας και του γάμου. Η ίδια ήταν υπόδειγμα συζυγικής πίστης, και ηθικά αδιάλλακτη. Η διαρκής ανάγκη να τιμωρεί την απιστία (θεών και ανθρώπων) την έκανε ζηλόφθονη, σκληρή και εκδικητική.

   Ως σύζυγος του υπέρτατου θεού και χάρη στην εξαιρετική ομορφιά της, είχε έντονη αίσθηση της αξίας της, και αντέδρασε σθεναρά σε οποιαδήποτε προσβολή της βασιλικής ή γυναικείας της αξιοπρέπειας.

Παιδιά της ήταν οι:

Άρης (Ares), θεός του Πολέμου

Ήφαιστος (Hephaestus), θεός της Φωτιάς

Ήβη (Hebe), θεά της Νεότητας

Ειλείθυια (Eileithyia

 

Ο Δίας και οι θνητές ερωμένες του:

Αντιόπη

Λήδα

Ευρώπη

Καλλιστώ

Αλκμήνη

Σεμέλη

Ιώ

Δανάη

 

Zeus and his mortal maidens

 

    In addition to the seven immortal wives of Zeus, he was also allied to a number of mortal maidens whom he visited under various disguises, as it was supposed that if he revealed himself in his true form as king of heaven the splendour of his glory would cause instant destruction to mortals.

   The mortal consorts of Zeus have been such a favourite theme with poets, painters, and sculptors, that it is necessary to give some account of their individual history. Those best known are Antiope, Leda, Europa, Callisto, Alcmene, Semele, lo, and Danae.

 

 

Αντιόπη

ANTIOPE, to whom Zeus appeared under the form of a satyr, was the daughter of Nicteus (Νυκτεύς), king of Thebes. To escape the anger of her father she fled to Sicyon, where king Epopeus (Εποπεύς), enraptured with her wonderful beauty, made her his wife without asking her father's consent. This so enraged Nicteus that he declared war against Epopeus, in order to compel him to restore Antiope. At his death, which took place before he could succeed in his purpose, Nicteus left his kingdom to his brother Lycus (Λύκος), commanding him, at the same time, to carry on the war, and execute his vengeance.

   Lycus invaded Sicyon (Σικυών), defeated and killed Epopeus, and brought back Antiope as a prisoner. On the way to Thebes she gave birth to her twin-sons, Amphion (Αμφίων) and Zethus (Ζήθος), who, by the orders of Lycus, were at once exposed on Mount Cithaeron (Κιθαιρών), and would have perished but for the kindness of a shepherd, who took pity on them and preserved their lives.

   Antiope was, for many years, held captive by her uncle Lycus, and compelled to suffer the utmost cruelty at the hands of his wife Dirce (Δίρκη). But one day her bonds were miraculously loosened, and she flew for shelter and protection to the humble dwelling of her sons on Mount Cithaeron. During the long period of their mother's captivity the babes had grown into sturdy youths, and, as they listened angrily to the story of her wrongs, they became all impatience to avenge them. Setting off at once to Thebes they succeeded in possessing themselves of the town, and after slaying the cruel Lycus they bound Dirce by the hair to the horns of a wild bull, which dragged her hither and thither until she expired. Her mangled body was cast into the fount near Thebes, which still bears her name.

   Amphion (Αμφίων) became king of Thebes in his uncle's stead. He was a friend of the Muses, and devoted to music and poetry. His brother, Zethus (Ζήθος), was famous for his skill in archery, and was passionately fond of the chase. It is said that when Amphion wished to inclose the town of Thebes with walls and towers, he had but to play a sweet melody on the lyre, given to him by Hermes, and the huge stones began to move, and obediently fitted themselves together.

   The punishment of Dirce at the hands of Amphion and Zethus forms the subject of the world-renowned marble group in the museum at Naples, known by the name of the Farnese Bull.

   In sculpture Amphion is always represented with a lyre; Zethus with a club.

 

 

Λήδα

LEDA, whose affections Zeus won under the form of a swan, was the daughter of Thestius (Θέστιος), king of Aetolia (Αιτωλία). Her twin-sons, Castor and (Polydeuces or) Pollux, [:Castor and Pollux were known by the name of the Dioscuri, from dios, gods, and kuroi, youths] were renowned for their tender attachment to each other. They were also famous for their physical accomplishments,

   Castor (Κάστωρ) being the most expert charioteer of his day, and Pollux (Πολυδεύκης) the first of pugilists; Their names appear both among the hunters of the Calydonian boarhunt and the heroes of the Argonautic expedition.

   The brothers became attached to the daughters of Leucippus, prince of the Messenians, who had been betrothed by their father to Idas and Lynceus, sons of Aphareus. Having persuaded Leucippus to break his promise, the twins carried off the maidens as their brides. Idas and Lynceus, naturally furious at this proceeding, challenged the Dioscuri to mortal combat, in which Castor perished by the hand of Idas, and Lynceus by that of Pollux.

   Zeus wished to confer the gift of immortality upon Pollux, but he refused to accept it unless allowed to share it with Castor. Zeus gave the desired permission, and the faithful brothers were both allowed to live, but only on alternate days. The Dioscuri (Διόσκουροι) received divine honours throughout Greece, and were worshipped with special reverence at Sparta.

 

 

Ευρώπη

EUROPA was the beautiful daughter of Agenor (Αγήνωρ), king of Phoenicia. She was one day gathering flowers with her companions in a meadow near the sea-shore, when Zeus, charmed with her great beauty, and wishing to win her love, transformed himself into a beautiful white bull, and trotted quietly up to the princess, so as not to alarm her. Surprised at the gentleness of the animal, and admiring its beauty, as it lay placidly on the grass, she caressed it, crowned it with flowers, and, at last, playfully seated herself on its back Hardly had she done so than the disguised god bounded away with his lovely burden, and swam across the sea with her to the island of Crete.

   Europa was the mother of Minos (Mίνως), Aeacus (Αιακός), and Rhadamanthus (Ραδάμανθυς). Minos, who became king of Crete, was celebrated for his justice and moderation, and after death he was created one of the judges of the lower world, which office he held in conjunction with his brothers.

 

 

Καλλιστώ

CALLISTO, the daughter of Lycaon (Λυκάων), king of Arcadia, was a huntress in the train of Artemis, devoted to the pleasures of the chase, who had made a vow never to marry; but Zeus, under the form of the huntress-goddess, succeeded in obtaining her affections.

   Hera, being extremely jealous of her, changed her into a bear, and caused Artemis (who failed to recognize her attendant under this form) to hunt her in the chase, and put an end to her existence. After her death she was placed by Zeus among the stars as a constellation, under the name of Arctos, or the bear.

 

 

Αλκμήνη

ALCMENE, the daughter of Electryon (Ηλετρύων), king of Mycenae, was betrothed to her cousin Amphytrion (Αμφιτρύων); but, during his absence on a perilous undertaking, Zeus assumed his form, and obtained her affections. Heracles  (Ηρακλής) was the son of Alcmene and Zeus.

 

 

Σεμέλη

SEMELE, a beautiful princess, the daughter of Cadmus (Κάδμος), king of Phoenicia, was greatly beloved by Zeus. Like the unfortunate Callisto, she was hated by Hera with jealous malignity, and the haughty queen of heaven determined to effect her destruction. Disguising herself, therefore, as Berce, Semele's faithful old nurse, she artfully persuaded her to insist upon Zeus visiting her, as he appeared to Hera, in all his power and glory, well knowing that this would cause her instant death.

   Semele, suspecting no treachery, followed the advice of her supposed nurse; and the next time Zeus came to her, she earnestly entreated him to grant the favour she was about to ask Zeus swore by the Styx (which was to the gods an irrevocable oath) to accede to her request whatsoever it might be.

   Semele, therefore, secure of gaining her petition, begged of Zeus to appear to her in all the glory of his divine power and majesty. As he had sworn to grant whatever she asked of him, he was compelled to comply with her wish; he therefore revealed himself as the mighty lord of the universe, accompanied by thunder and lightning, and she was instantly consumed in the flames.

 

 

Ιώ

IO, daughter of Inachus (Ίναχος), king of Argos, was a priestess of Hera. She was very beautiful, and Zeus, who was much attached to her, transformed her into a white cow, in order to defeat the jealous intrigues of Hera, who, however, was not to be deceived.

   Aware of the stratagem, Hera contrived to obtain the animal from Zeus, and placed her under the watchful care of a man called Argus-Panoptes (πανόπτης-Άργος), who fastened her to an olive-tree in the grove of Hera. He had a hundred eyes, of which, when asleep, he never closed more than two at a time; being thus always on the watch, Hera found him extremely useful in keeping guard over lo.

   Hermes (Ερμής), however, by the command of Zeus, succeeded in putting all his eyes to sleep with the sound of his magic lyre, and then, taking advantage of his helpless condition, slew him.

   The story goes, that in commemoration of the services which Argus had rendered her, Hera placed his eyes on the tail of a peacock, as a lasting memorial of her gratitude. Ever fertile in resource, Hera now sent a gadfly (οίστρος, βοϊδόμυγα) to worry and torment the unfortunate lo incessantly, and she wandered all over the world in hopes of escaping from her tormentor. At length she reached Egypt, where she found rest and freedom from the persecutions of her enemy. On the banks of the Nile she resumed her original form and gave birth to a son called Epaphus (Έπαφος), who afterwards became king of Egypt, and built the famous city of Memphis.

 

 

Δανάη

DANAE. Was daughter of Acrisius (Ακρίσιος).

   An oracle having foretold to Acrisius that a son of Danae would be the cause of his death, he imprisoned her in a tower of brass in order to keep her secluded from the world. Zeus, however, descended through the roof of the tower in the form of a shower of gold, and the lovely Danae became his bride. Danae from her union with Zeus gave birth to Perseus (Περσεύς).  

   For four years Acrisius remained in ignorance of this union, but one evening as he chanced to pass by the brazen chamber, he heard the cry of a young child proceeding from within, which led to the discovery of his daughter's marriage with Zeus. Enraged at finding all his precautions unavailing, Acrisius commanded the mother and child to be placed in a chest and thrown into the sea.

    But it was not the will of Zeus that they should perish. He directed Poseidon to calm the troubled waters, and caused the chest to float safely to the island of Seriphus (Σέριφος). Dictys, brother of Polydectes, king of the island, was fishing on the sea-shore when he saw the chest stranded on the beach; and pitying the helpless condition of its unhappy occupants, he conducted them to the palace of the king, where they were treated with the greatest kindness.

 

 

 

απόδοση στα νέα Ελληνικά: 

Zeus and his mortal maidens

(Ο Δίας και οι θνητές ερωμένες του)

 

   Πέρα από τις επτά αθάνατες συζύγους του, ο Δίας είχε συνδεθεί και με πολλές θνητές κόρες, τις οποίες επισκεπτόταν μεταμφιεσμένος, καθώς πίστευαν πως, αν φανερωνόταν με την αληθινή του μορφή ως βασιλιάς του ουρανού, η λαμπρότητα της θεϊκής του δόξας θα τις κατέστρεφε ακαριαία.

    Οι θνητές ερωμένες του Δία υπήρξαν αγαπημένο θέμα ποιητών, ζωγράφων και γλυπτών, γι’ αυτό και είναι σκόπιμο να παρουσιαστούν εν συντομία οι ιστορίες τους.

   Οι πιο γνωστές είναι: Antiope (Αντιόπη), Leda (Λήδα), Europa (Ευρώπη), Callisto (Καλλιστώ), Alcmene (Αλκμήνη), Semele (Σεμέλη), Io (Ιώ) και Danae (Δανάη).

 

 

Antiope (Αντιόπη)

   Η Antiope (Αντιόπη), στην οποία ο Δίας εμφανίστηκε με τη μορφή σάτυρου, ήταν κόρη του Νυκτέα (Nycteus), βασιλιά της Θήβας. Για να ξεφύγει από την οργή του πατέρα της, κατέφυγε στη Σικυώνα (Sicyon), όπου ο βασιλιάς Εποπεύς (Epopeus), μαγεμένος από την ομορφιά της, την πήρε σύζυγό του χωρίς την έγκριση του πατέρα της.

   Αυτό εξόργισε τόσο τον Νυκτέα, ώστε κήρυξε πόλεμο στον Εποπεύ και, πριν πεθάνει, ανέθεσε στον αδελφό του Λύκο (Lycus) να συνεχίσει τον αγώνα και να πάρει εκδίκηση.

   Ο Λύκος εισέβαλε στη Σικυώνα, νίκησε και σκότωσε τον Εποπεύ και πήρε την Αντιόπη αιχμάλωτη. Κατά τη διάρκεια της επιστροφής στη Θήβα, η Αντιόπη γέννησε δίδυμους γιους, τον Αμφίονα (Amphion) και τον Ζήθο (Zethus), τους οποίους ο Λύκος διέταξε να εγκαταλείψουν στο όρος Κιθαιρώνα (Cithaeron). Εκεί θα πέθαιναν, αν δεν τους έσωζε ένας καλόκαρδος βοσκός.

   Για πολλά χρόνια η Αντιόπη κρατήθηκε αιχμάλωτη από τον θείο της και υπέστη φριχτά βασανιστήρια από τη σύζυγό του, τη Δίρκη (Dirce). Κάποτε όμως τα δεσμά της λύθηκαν θαυματουργικά και κατέφυγε στους γιους της, που στο μεταξύ είχαν γίνει νέοι δυνατοί άντρες. Όταν άκουσαν την ιστορία της, όρμησαν στη Θήβα, σκότωσαν τον Λύκο και τιμώρησαν τη Δίρκη, δένοντάς την από τα μαλλιά στα κέρατα ενός άγριου ταύρου που την έσυρε μέχρι θανάτου.

   Το σώμα της ρίχτηκε σε μια πηγή κοντά στη Θήβα, η οποία πήρε το όνομά της.

   Ο Αμφίων έγινε βασιλιάς της Θήβας. Ήταν φίλος των Μουσών και λάτρης της μουσικής και της ποίησης. Ο Ζήθος ήταν δεινός τοξότης και κυνηγός. Όταν ο Αμφίων θέλησε να χτίσει τα τείχη της Θήβας, λέγεται ότι, παίζοντας μια μελωδία με την λύρα που του είχε δώσει ο Ερμής, τα πέτρινα τείχη άρχισαν να κινούνται και να παίρνουν μόνα τους τη σωστή θέση.

    Η τιμωρία της Δίρκης από τον Αμφίονα και τον Ζήθο απεικονίζεται στο περίφημο γλυπτό "Φαρνέσιος Ταύρος" στο μουσείο της Νάπολης.

   Στην τέχνη, ο Αμφίων παριστάνεται με λύρα, ενώ ο Ζήθος με ρόπαλο.

 

 

Leda (Λήδα)

    Η Leda (Λήδα), της οποίας την καρδιά κέρδισε ο Δίας εμφανιζόμενος με μορφή κύκνου, ήταν κόρη του Θέστιου (Thestius), βασιλιά της Αιτωλίας.

   Απέκτησε δίδυμους γιους, τον Κάστωρα (Castor) και τον Πολυδεύκη (Pollux ή Polydeuces), γνωστούς ως Διόσκουροι (Dioscuri), από το dios = θεϊκοί και kouroi = νέοι.

    Ο Κάστωρ ήταν εξαιρετικός ηνίοχος και ο Πολυδεύκης κορυφαίος πυγμάχος. Συμμετείχαν στο κυνήγι του Καλυδώνιου Κάπρου και στην Αργοναυτική Εκστρατεία.

   Ερωτεύτηκαν τις κόρες του Λευκίππου (Leucippus), που όμως είχαν δοθεί ως νύφες στους Ίδα και Λυγκεύς (Idas & Lynceus), γιους του Αφαρέα. Οι Διόσκουροι έπεισαν τον Λευκίππο να αθετήσει την υπόσχεση και άρπαξαν τις κόρες για γυναίκες τους.

   Οι δύο αντίζηλοι τους προκάλεσαν σε μονομαχία: ο Κάστωρ σκοτώθηκε από τον Ίδα και ο Πολυδεύκης σκότωσε τον Λυγκέα. Ο Δίας πρότεινε αθανασία στον Πολυδεύκη, αλλά εκείνος την δέχθηκε μόνο αν τη μοιραζόταν με τον αδελφό του. Έτσι, τους επιτράπηκε να ζουν κάθε μέρα εναλλάξ.

    Λατρεύονταν ιδιαίτερα στη Σπάρτη και σε όλη την Ελλάδα.

 

Europa (Ευρώπη)

    Η Europa (Ευρώπη), κόρη του Αγήνορα (Agenor), βασιλιά της Φοινίκης, μάζευε λουλούδια κοντά στη θάλασσα, όταν ο Δίας, γοητευμένος από την ομορφιά της, μεταμορφώθηκε σε ήρεμο λευκό ταύρο. Η Ευρώπη, εντυπωσιασμένη, τον στεφάνωσε με λουλούδια και ανέβηκε στην πλάτη του.

   Αμέσως τότε ο ταύρος (Δίας) έτρεξε και διέσχισε τη θάλασσα ως την Κρήτη, όπου την πήγε.

    Η Ευρώπη έγινε μητέρα των Μίνωα (Minos), Αιακού (Aeacus) και Ραδάμανθυ (Rhadamanthus). Ο Μίνωας έγινε βασιλιάς της Κρήτης και διακρίθηκε για τη δικαιοσύνη του. Μετά θάνατον, μαζί με τα αδέλφια του, έγινε κριτής του Κάτω Κόσμου.

 

Callisto (Καλλιστώ)

     Η Callisto (Καλλιστώ), κόρη του Λυκάονα (Lycaon), βασιλιά της Αρκαδίας, ήταν κυνηγός στην ακολουθία της Άρτεμης. Είχε ορκιστεί να μην παντρευτεί. Ο Δίας, μεταμορφωμένος σε Άρτεμη, κέρδισε την εύνοιά της.

   Η Ήρα, ζηλότυπη, τη μεταμόρφωσε σε αρκούδα και φρόντισε ώστε η ίδια η Άρτεμη, μη αναγνωρίζοντας την Καλλιστώ, να τη σκοτώσει στο κυνήγι.

   Ο Δίας, για να την τιμήσει, την τοποθέτησε στον ουρανό ως αστερισμό, την Μεγάλη Άρκτο.

 

 

Alcmene (Αλκμήνη)

    Η Alcmene (Αλκμήνη), κόρη του Ηλεκτρύωνα (Electryon), βασιλιά των Μυκηνών, ήταν αρραβωνιασμένη με τον Αμφιτρύωνα (Amphitryon). Κατά την απουσία του, ο Δίας μεταμορφώθηκε στον Αμφιτρύωνα και ενώθηκε μαζί της.

   Από αυτή την ένωση γεννήθηκε ο Ηρακλής (Heracles).

 

Semele (Σεμέλη)

    Η Semele (Σεμέλη), κόρη του Κάδμου (Cadmus), βασιλιά της Φοινίκης, αγαπήθηκε έντονα από τον Δία. Η Ήρα, γεμάτη φθόνο, μεταμορφώθηκε στη γηραιά παραμάνα Βέρκη (Berce) και την έπεισε να ζητήσει από τον Δία να της εμφανιστεί με όλη του τη θεϊκή μεγαλοπρέπεια.

      Ο Δίας, δεμένος με τον όρκο του στον Στύγα, υποχρεώθηκε να ικανοποιήσει το αίτημά της. Εμφανίστηκε με αστραπές και κεραυνούς, και η Σεμέλη κάηκε επιτόπου.

 

 

 

Io (Ιώ)

    Η Io (Ιώ), κόρη του Ίναχου (Inachus), βασιλιά του Άργους, ήταν ιέρεια της Ήρας. Ο Δίας την ερωτεύτηκε και, για να την προστατεύσει, την μεταμόρφωσε σε λευκή αγελάδα.

   Η Ήρα όμως το κατάλαβε και της ανέθεσε φύλακα τον Άργο Πανόπτη (Argus Panoptes), που είχε εκατό μάτια και ποτέ δεν έκλεινε πάνω από δύο μαζί.

   Ο Ερμής, κατ’ εντολή του Δία, τον κοίμισε παίζοντας λύρα και τον σκότωσε. Η Ήρα, για να τον τιμήσει, τοποθέτησε τα μάτια του στην ουρά του παγωνιού.

     Στη συνέχεια, έστειλε έναν οίστρο (μύγα) για να βασανίζει την Ιώ. Εκείνη περιπλανήθηκε σε όλο τον κόσμο ώσπου έφτασε στην Αίγυπτο, όπου ξαναβρήκε την ανθρώπινη μορφή της και γέννησε τον Έπαφο (Epaphus), μετέπειτα βασιλιά της Μέμφιδας (Memphis).

 

 

Danae (Δανάη)

   Η Danae (Δανάη), κόρη του Ακρίσιου (Acrisius), φυλακίστηκε σε χάλκινο πύργο διότι ένας χρησμός προέβλεπε ότι ο γιος της θα σκότωνε τον πατέρα της.

    Ο Δίας εισήλθε στον πύργο με τη μορφή χρυσής βροχής και ενώθηκε μαζί της. Από αυτή την ένωση γεννήθηκε ο Περσεύς (Perseus).

    Όταν ο Ακρίσιος ανακάλυψε την ύπαρξη του παιδιού, έκλεισε μητέρα και γιο σε ένα κιβώτιο και τους έριξε στη θάλασσα. Ο Ποσειδώνας γαλήνεψε τα νερά, και το κιβώτιο προσάραξε στη Σέριφο (Seriphus).

    Ο Δίκτυς (Dictys), αδελφός του βασιλιά Πολυδέκτη, τους βρήκε και τους περιέθαλψε.

 

 

 

Σχόλια:

 

Μεταμορφώσεις του Δία:

  Ο Δίας χρησιμοποίησε συχνά τη μεταμόρφωση για να προσεγγίσει τις θνητές (κύκνος, ταύρος, χρυσή βροχή, ακόμη και μεταμφίεση σε άλλο πρόσωπο).
   Μόνο στη Σεμέλη παρουσιάστηκε χωρίς μεταμφίεση — και αυτό οδήγησε στον θάνατό της.

 

Η παρέμβαση της Ήρας:

   Είναι ενεργή και καταστροφική κυρίως στις περιπτώσεις Καλλιστώς, Σεμέλης και Ιώς, εκφράζοντας τη ζηλοτυπία της.
   Στις υπόλοιπες ιστορίες είτε δεν αναφέρεται καθόλου είτε η δίωξη προέρχεται από άλλους (π.χ. Ακρίσιος, Δίρκη).

 

Απογόνων σημαντική μοίρα:

   Τα περισσότερα παιδιά αυτών των ενώσεων (Ηρακλής, Περσεύς, Διόσκουροι, Μίνως) απέκτησαν θεϊκή ή ηρωική διάσταση.
   Η ιστορία επικεντρώνεται τόσο στη γέννηση όσο και στην κοινωνική ή μυθική σημασία των απογόνων.

 

 

E.M. Berens “The Myths and Legends of Ancient Greece and Rome”, New York, 1886 (?)

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

ΕΛΕΥΘΕΡΟΓΡΑΦΟΣ

eleftherografos.blogspot.com

[ ανάρτηση 17 Ιανουαρίου 2025 :  

Ο Δίας οι 7 αθάνατες σύζυγοί του και οι θνητές ερωμένες του

E.M. Berens

The Myths and Legends of Ancient Greece and Rome

Ελληνική Μυθολογία

Αρχαιογνωσία ]