Γιάννης Ξενίκας "Κοζανίτικα γιαπράκια" γεύσεων επίσκεψις Τω ξενίω Ζηνί

 

Γιάννης Ξενίκας

Κοζανίτικα γιαπράκια

Κοζάνη

γεύσεων επίσκεψις

Τω ξενίω Ζηνί

 

 

 

 

 

 

Κοζανίτικα γιαπράκια

γεύσεων επίσκεψις

 

   Οι τουρκικές ονομασίες γιαπράκι (φύλλο), σαρμάς (τυλιχτό) και ντολμάς (γεμιστό) χρησιμοποιούνται εναλλακτικά ανά την ελληνική επικράτεια και για τα τυλιχτά με αμπελλόφυλλα και με τα λαχανόφυλλα. Λάχανα βέβαια στην αρχαιότητα είναι γενικά τα χόρτα όπως είναι ακόμα στην Αρκαδία (η λαχανόπιτα είναι χορτόπιτα).

   Σε γενικές γραμμές στη μικρασιατική  και νησιώτικη γαστρονομία γιαπράκι είναι με αμπελλόφυλλα ενώ στη Μακεδονία όπως και στην Κοζάνη είναι οι λαχανοντολμάδες ή λαχανοσαρμάδες. Το περίβλημα για πιο πικάντικη γεύση είναι συνήθως αρμιά δηλαδή τουρσί λάχανο. Μαζί με το ρύζι κομμάτια χοιρινού και βρασμένα με κύμινο, μπαχάρι και μαύρο πιπέρι. Τα γιαπράκια είναι στην Κοζάνη το καλό φαγητό του Δωδεκαημέρου και των Αποκριών.

 

 

 

 

 

κείμενο – φωτογραφία: Γιάννης Ξενίας

Κοζανίτικα γιαπράκια

γεύσεων επίσκεψις

« Τω ξενίω Ζηνί »

( ανταποκρίσεις ενός περιηγητή )

 

 

 

 

 

ΕΛΕΥΘΕΡΟΓΡΑΦΟΣ

eleftherografos.blogspot.com

[ ανάρτηση 1 Ιανουαρίου 2024 :

Γιάννης Ξενίκας

Κοζανίτικα γιαπράκια

γεύσεων επίσκεψις

Τω ξενίω Ζηνί ]

 

 

 

 

Γιάννης Ξενίκας "Ντουμπέκι. Σέρβια. Κοζάνη" Τω ξενίω Ζηνί

 

Γιάννης Ξενίκας

Ντουμπέκι

Σέρβια

Κοζάνη

Τω ξενίω Ζηνί

 

 

 

 

 

 

Ντουμπέκι

 

   Μεγάλο πέτρινο γουδί που στην παραδοσιακή κοινωνία της Κοζάνης χρησίμευε για το κοπάνισμα σίτου, συνήθως σκληρές ποικιλίες Λήμνου ή Κατράντζα. Ο κόπανος είχε  ξύλινη απόληξη. Ήταν δημόσιο αγαθό σε επίκαιρα σημεία. Ώρες ολόκληρες κοπάνιζαν εναλλάξ για την παραγωγή τραχανά, κολλύβων (μόνο αποφλοίωση)  και πλιγουριού.

 

 

 

κείμενο – φωτογραφία: Γιάννης Ξενίκας

Ντουμπέκι

Σέρβια

Κοζάνη

« Τω ξενίω Ζηνί »

( ανταποκρίσεις ενός περιηγητή )

 

 

 

 

 

 

 

ΕΛΕΥΘΕΡΟΓΡΑΦΟΣ

eleftherografos.blogspot.com

[ ανάρτηση 1 Ιανουαρίου 2024 :

Γιάννης Ξενίκας

ντουμπέκι

Σέρβια

Κοζάνη

Τω ξενίω Ζηνί ]

 

 

 

Γ. Νάζος "Οι Τριακόσιοι" ποίημα 1948 ΠΟΙΗΣΗ

 

Γ. Νάζος

« Οι Τριακόσιοι »

(ανέκδοτο ποίημα)

δημοσίευση 1948

περ. « Νέα Εστία »

ΠΟΙΗΣΗ 

 

 

 

 

 

              ΟΙ  ΤΡΙΑΚΟΣΙΟΙ

 

 

Ένας, ένας

σαν να τον αναταράζη

στον τρίσβαθό του ύπνο

κάλεσμα ανεπάντεχο

ανασηκώνεται

( στου πανάρχαιου βάλτου

την ασάλευτη ερημιά ).

Ένας, ένας

σα να μην πιστεύη

πως αντιλάλησε πάλι

φωνή – γνώριμη φωνή –

στου τάφου του την ερημιά

στέκει κι αφουγκράζεται.

Ένας, ένας

να τον καλούν

μέσ’ τον ολόβροντον αγέρα

που τον βάλτο ξεσηκώνει

μ’ αναστάσιμη βοή.

Ένας, ένας

σα να βεβαιώνεται

πως σ’ αυτόν εδώ τον τόπο

οι πεθαμένοι ζωντανοί

κ’ οι ζωντανοί πάλ’ αθάνατοι είναι

μονομιάς ορθώνεται

κι ολοφάνεροι

μεσημεριάτες ήλιοι

με την ασπίδα

στραφτολάμπουν

στης κλεισούρας τα ψηλώματα

ένας, ένας

και σφαλούν το δρόμο

οι τριακόσιοι του Λεωνίδα.

 

 

                                                          Γ.  ΝΑΖΟΣ

 

 

 

 

 

[ το ανέκδοτο μέχρι τότε ποίημα του Γ. Νάζου «Οι Τριακόσιοι» δημοσιεύθηκε στο περ. «Νέα Εστία», Αθήναι, Έτος ΚΒ – 1948, τόμος 43, τεύχος 495, 15 Φεβρουαρίου 1948, σ. 212. ]

 

 

 ( το πρωτότυπο σε πολυτονικό ).

 

 

 

 

 

 

 

poeta greco Ignoto

“ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ”

poetagreco.blogspot.com

[ ανάρτηση 26 Μαρτίου 2023 :

Γ. Νάζος

«Οι Τριακόσιοι»

ποίημα

δημοσίευση 1948

περ. «Νέα Εστία»  ]

 

 

 

 

αναπαραγωγή ανάρτησης

 

ΕΛΕΥΘΕΡΟΓΡΑΦΟΣ

eleftherografos.blogspot.com

[ ανάρτηση 1 Ιανουαρίου 2024 :

Γ. Νάζος

« Οι Τριακόσιοι »

ποίημα 1948

ΠΟΙΗΣΗ ]

 

 

 

 

Γεώργιος Μαρτινέλης "Η μετανοιωμένη αμαρτωλή" ποίημα 1887 ΠΟΙΗΣΗ

 

Γεώργιος Μαρτινέλης

« Η μετανοιωμένη αμαρτωλή »

ποίημα, 1887

δημοσίευση εβδομαδιαία φιλολογική εφημ. « Εβδομάς »

 

 

 

 

 

                      « Η μετανοιωμένη αμαρτωλή »

 

 

Μετανοιωμένη αμαρτωλή ’ς τα κρίματα πνιγμένη

που την καρδιά της έφθειραν, πικρά μοιρολογούσε,

και μ’ εντροπή και δάκρυα ’ς τον κόσμο γυρισμένη,

συγχώρησι ζητούσε.

 

« Ώ σεις που μ’ αποφεύγετε, μή τώρα ’ς την κραυγή μου

αδιαφορήτε, χριστιανοί, κι’ αμέριμνοι περνάτε^.

ακούστε με, κι’ όσα κακά σας έκαμε η ζωή μου,

αδέλφια, συγχωράτε ! »

 

Κανείς δεν της επίστευε, μήτ’ άκουε τον καϋμό της^.

κ’ εκείνη, τέλεια δυστυχής κ’ εις άκρο πονεμένη,

‘ς τα δυό της χέρια κρύβωντας τ’ ωραίο πρόσωπό της,

εσιώπα ’ντροπιασμένη.

 

« Ώχ, υπερήφανοι θνητοί, » ματαρχινούσε πάλι,

« ιδέτε μου την σκοτεινιά,  το κλάμα μου τηράτε !

Ποιόν από σας δεν έφθειρε της αμαρτίας η ζάλη

κ’ εμέ δεν συγχωράτε ; »

 

Γελούν οι περισσότεροι και κάποιος ακλουθάει

με κοσμική ελαφρότητα να την περιφρονήση^.

κι’ άλλος, με νεύμα ερωτικό, τα κάλλη της τολμάει

ακόμα να ζητήση.

 

Ο κόσμος την αρνήθηκε^. κ’ εκείνη, απελπισμένη,

Το βλέμμα στρέφωντας ψηλά τον ουρανό τηράζει,

και, με το πνεύμα, ‘ς του Θεού τον θρόνον υψωμένη,

μ’ ελπίδ’ αναστενάζει.

 

« Ώ Σύ του κόσμου Λυτρωτή, που μες τα σωθικά μου

βλέπεις, εκείθε ταις πληγαίς, Σύ μόνος άκουσέ με,

κι’ αν άσπλαγχνος δεν έγινες από τα κρίματά μου,

Θέ μου, συγχώρησέ με ! »

 

Εδέχθηκε το κλάμα της Εκείνος που την πλάσι

εις το Μηδέν κρεμάμενη παντοτεινά βαστάει^.

κι’ αυτή, που μ’ άδολη χαρά σκύφτει να τον δοξάση,

τον κόσμο συγχωράει.

 

 

                                                  Γ. Μαρτινέλης  

 

 

 

 

 

 

[ το ποίημα

του Γεωργίου Μαρτινέλη

« Η μετανοιωμένη αμαρτωλή »

δημοσιεύθηκε στην εβδομαδιαία φιλολογική εφημερίδα

« Εβδομάς »

  (δντής: Ιωάννης Δαμβέργης)

Εν Αθήναις,

Έτος Δ, αριθ. 28, Σάββατον 8 Αυγούστου 1887, σ. 4. ]

 

 

              ( το πρωτότυπο σε πολυτονικό )  

 

 

 

 

 

 

poeta greco Ignoto

“ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ”

poetagreco.blogspot.com

[ ανάρτηση 19 Ιουνίου 2022:

Γεώργιος Μαρτινέλης,

«Η μετανοιωμένη αμαρτωλή»,

ποίημα  ]

                                            

 

 

αναπαραγωγή ανάρτησης

 

ΕΛΕΥΘΕΡΟΓΡΑΦΟΣ

eleftherografos.blogspot.com

[ ανάρτηση 1 Ιανουαρίου 2024 :

Γεώργιος Μαρτινέλης

« Η μετανοιωμένη αμαρτωλή »

ποίημα 1887 ]

 

 

Γιάννης Ξενίκας "Αντιμάχεια. Κως" Τω ξενίω Ζηνί

 

Γιάννης Ξενίκας

Αντιμάχεια

Κως

Τω ξενίω Ζηνί

 

 

 

 

 

 

Αντιμάχεια

Κως

 

   Η γεωμορφολογία της Κω παρουσιάζει ποικιλία. Ουσιαστικά το νησί διαιρείται σε πέντε μέρη: Στην κατάφυτη οροσειρά Σύμπετρου-Δίκαιου νοτιοανατολικά, στη μεγάλη εύφορη βόρεια πεδιάδα  από τη Χώρα ώς το Κοχυλάρι, στο λεκανοπέδιο της Καρδάμαινας μεσονότια, στο δυτικό κεφάλι του νησιού, την Κέφαλο,  ωσάν ένα εγκιβωτισμένο νησί μέσα στην Κω και τέλος στο οροπέδιο της Αντιμάχειας στο κέντρο του νησιού.

   Η Αντιμάχεια καταλαμβάνει ένα μεγάλο μέρος  του οροπεδίου, γιατί είναι πολύ απλωμένη, κατά μήκος τέσσερα χιλιόμετρα περίπου. Από το αεροδρόμιο (στη θέση του συνοικισμού Βαλλάρη),  Νεοχώρι, Προσκύνημα, Σκορδαλλού, Αγίους Αποστόλους, το παλιό Λιβανό, ως το Γλυκί.

   Η Αντιμάχεια, η ονομασία από τον Αντίμαχο, γιο του Ηρακλή, άλλαξε πολλές φορές τοποθεσία αλλά  από την αρχαιότητα δεν άλλαξε όνομα. Πριν διακόσια χρόνια οι κάτοικοι έφυγαν από το κάστρο για να δημιουργήσουν στις απεστροφές τους (κοντινά χωράφια) την τωρινή Αντιμάχεια. Πριν εκατό χρόνια συγκροτήθηκε και το επίνειο της, το Μαστιχάρι.

   Η Αντιμάχεια βγάζει ανθρώπους του μόχθου, κυρίως αγρότες, αλλά και παπάδες, ψαλτάδες, δασκάλους, χορευτές  και τραγουδιστάδες. Είναι το χωριό της παράδοσης και των καλών ανθρώπων, όπως ήταν ο Καλλιτέχνης μας, ο Κυριάκος Μεταξωτός.

 

 

 

 

 

 

 

 

κείμενο – φωτογραφία: Γιάννης Ξενίκας

Αντιμάχεια

Κως

« Τω ξενίω Ζηνί »

( ανταποκρίσεις ενός περιηγητή )

 

 

 

 

 

 

ΕΛΕΥΘΕΡΟΓΡΑΦΟΣ

eleftherografos.blogspot.com

[ ανάρτηση 1 Ιανουαρίου 2024 :

Γιάννης Ξενίκας

Αντιμάχεια

Κως

Τω ξενίω Ζηνί ]